Toms Blog

Nieuwjaarsboodschap

2012-01-02T10:51:00.001-08:00

“You’re my world”, he sang to her.

“I hope not!,” She replied. “I’d like to live longer than that!”

Welkom in 2012. Er zal veel – wat lacherig - gesproken worden over het vergaan van de wereld. Ik ben echter optimistisch. De crisis noopt ons tot anders denken. En we veranderen niet alleen omdat we moeten. Vanaf 2000 beleefden we een heftige herfsttijdgeest en een inperkende wintertijdgeest. In 2011 merkte ik tijdens de presentaties die ik gaf een omslag: eerst zuchtte men nog wat moedeloos “waar blijft ie toch, die lente van jou..” Nu roepen mensen steeds vaker: “kom maar op, ik ben er klaar voor!” En dat is de essentie van tijdgeest: lente komt als we er aan toe zijn.

2012 wordt het eerste volledige lentejaar sinds 1989. Een jaar van verbinding. Ik draag er graag mijn kennis en ervaring aan bij. Gelukkig was 2011 ondanks de crisis een heel redelijk jaar voor TKS. En voor mij persoonlijk had het jaar een waterval aan hoogtepunten in petto.

De TrendRede: voor de tweede keer schreef ik de TrendRede, samengesteld door 11 toekomstdenkers. De zaal zat bomvol en binnen twee maanden bleken 12.000 mensen de rede gedownload te hebben. Als kers op de taart parafraseerde zelfs Beatrix ons in haar Kersttoespraak. Mooi moment. Wil je lezen hoe ik mijn geluksbonus incasseerde: http://www.kniesmeijer.nl/TKS/Geluksbonus.html. De TrendRede zelf kun je downloaden op www.trendrede.nl.

Het Matje. Anderhalf jaar aan geschreven, vanaf oktober 2011 in de boekhandel. Mijn tweede boek, geschreven met holistisch therapeut Korrie de Vet. Het boek wordt enthousiast ontvangen. Ik heb al flink wat ontroerende mails in mijn inbox zitten (niet allemaal je baan opzeggen na het lezen!). De Volkskrant schreef over Het Matje en Adformatie plaatste een mooi dubbelinterview met mij en Kees Klomp die het – aangeraden! – boek Karmanomics uitbracht. Lees het interview hier: http://publications.onlinetouch.nl/99#/60

Alle informatie over Het Matje vind je op www.hetmatje.nl

De Seizoenen van de Tijdgeest. Steeds vaker berichten media over de omslag in de tijdgeest. Ik schreef er al over in 2009, maar het boek blijkt nu actueler dan ooit. Eerst kregen we een Arabische lente, daarna het spontane wereldwijde fenomeen Occupy. In NCRV’s actualiteitenrubriek Altijd Wat legde ik eind oktober mijn theorie over de seizoenen kort uit en op nieuwjaarsdag vertelde ik over 2012 bij het RTL7 programma &Talk. Je kunt het hier zien: RTL-7 &Talk

En m’n volledige trendbericht voor 2012 lees je hier: http://www.kniesmeijer.nl/TKS/2012.html

TKS mocht een aantal mooie projecten doen in 2011. Als toekomstpsycholoog help ik organisaties om de eigen authentieke energie om te zetten in toekomststrategie. Met veel bedrijven, instellingen en culturele organisaties heb ik gesproken over hun essentie. Zingevingsmarketing is de gemeenschappelijke noemer. Presentaties, lezingen, workshops, trainingen, strategische productontwikkeling en interne communicatie, ik heb het allemaal in mijn portefeuille gehad, dit jaar. En ook in 2012 lijkt er voldoende vraag naar. Meer weten? www.kniesmeijer.nl

Persoonlijk. Dit jaar vierde ik uitgebreid mijn 50^e verjaardag. Ouder worden is een feestje, afgezien van de kleine lichamelijke ongemakjes (ai, die leesbril..). Ik bepaal mijn eigen richting vanuit mijn authenticiteit en dat bevalt uitstekend. Ik heb een cirkel van vertrouwen om me heen en – zie hierboven – voldoende interessante projecten om in te duiken. Dat is en blijft een heerlijk gevoel. In 2012 begin ik gewoon aan mijn derde boek. Waarover het gaat en of het nu eindelijk die roman wordt of een derde non-fictie boek, je hoort het vanzelf wanneer je me volgt op twitter: @tomkniesmeijer.

Zullen we alle crisispraat uitbannen voor 2012, alleen nog spreken over crisiswinst en verbinding maken? Ik teken ervoor. En als je een zetje nodig hebt, je weet me te vinden. Ik wens je alle goeds, dit jaar!

Hèhè, eindelijk lente!

2011-10-18T06:20:00.000-07:00

Het zijn mooie tijden. Net mijn tweede boek uitgebracht, is nu ook het eerste weer helemaal actueel. Veel vragen over 'De Seizoenen van de Tijdgeest', de laatste week. Logisch, nu de Occupy-beweging zich overal in de westerse wereld manifesteert. Dinsdag 18 oktober vertel ik in het televisieprogramma Altijd Wat van de NCRV waarom zowel Tahrirplein als Beursplein logisch voortvloeien vanuit de seizoenen. Niet dat ze op één lijn te schakelen zijn, trouwens, dat zou een belediging zijn van de vele Arabieren die hun leven waagden. Toch zingen de vogels hun lied van verandering steeds nadrukkelijker, overal ter wereld. Het wordt lente in de tijdgeest. Wilfred Scholten van Altijd Wat herinnerde me aan een quote in 'de Seizoenen' die bijna letterlijk voorspelde wat er dit jaar allemaal gebeurt. Leuk om dat uit de mond van iemand anders terug te horen en dan te denken 'hé, rake voorspelling!'

Naar aanleiding van een bezoek aan zowel de demonstranten op het Beursplein als de beurs zelf schreef ik ook een opinie voor Joop. Je leest hem hier. Mocht je naar aanleiding van alles me willen nomineren als Trendwatcher van het jaar, dan kan dat hier (op de rode knop met nomineren klikken). Met dank!

De Geluksbonus

2011-09-15T06:19:00.000-07:00

Gisteren incasseerde ik de geluksbonus.
Ik reed op de snelweg, keek schuin uit het raam en voelde me geweldig. Het was een even plotselinge als onverwachte golf van geluk die door me heen spoelde. Onverwacht, omdat ik op weg was naar de tandarts voor een lange en pijnlijke behandeling. Het was ook niet dat ik overdreven lekker reed of me een held voelde op de snelweg: ik heb mijn BMW al jaren geleden ingeruild voor een Greenwheels en sinds ik meedoe aan de Fashion Challenge kan ik helemaal niet zeggen dat ik me profileer op de status die aan uiterlijkheden wordt toegeschreven. Het lag ook niet aan het zonnetje, dat over de weilanden streek. Het raakt me wel vaker, hoe mooi Nederland kan zijn. Dit keer speelde er wat anders.

Wat ik werkelijk voelde had te maken met verbondenheid en zingeving. Ik realiseerde me dat de golf van geluk een na-ijleffect was van de dag ervoor. Toen presenteerde ik, met tien trendwatchers, de TrendRede. Een gezamenlijk cadeau dat we graag aan Nederland wilden aanbieden, omdat wij denken dat er behoefte is aan inspiratie. Het was een succes. Ten eerste omdat ik geniet van het proces van belangeloos samenwerken. Ten tweede omdat we juist door onze krachten te bundelen mooie, diepe lijnen kunnen schetsen. En ik kan nog steeds verliefd kijken hoe de gratis te downloaden versie zijn weg door de sociale media baant. Blijkbaar voelen veel mensen zich aangesproken. En dat maakt me extra gelukkig.

De geluksbonus. Is dat niet een geweldig nieuw woord bij die extra laag die steeds meer psychologen op de Maslowpiramide willen plaatsen? Hij komt vrij wanneer je het gevoel hebt dat je ergens aan bijdraagt waar iedereen beter van wordt. Geen financiële vergoeding kan er aan tippen. Gisteren incasseerde ik hem, en ik gloei nu nog na.

Boeklaunch HET MATJE

2011-08-15T01:20:00.000-07:00

September wordt een mooie maand. Elf vooraanstaande trendwatchers presenteren dinsdag 13 september de tweede TrendRede. Verleden jaar bedacht ik dit collectieve initiatief, wegens succes bieden we Nederland gewoon opnieuw een cadeau aan: toekomstinspiratie. Je kunt de TrendRede van verleden jaar lezen op www.trendrede.nl. En als je erbij wilt zijn, de dertiende, er is een beperkt aantal plaatsen:

Tweede hoogtepunt wordt zondag 25 september. Dan presenteren Korrie de Vet en ik het boek dat we gezamenlijk schreven. De volledige titel is: “Het Matje. Zingevingsfitness voor mensen die hun eigen richting willen bepalen.” Het boek roept je op het matje – en dat is zeker geen straf. Het draagt een optimistische boodschap uit: je bent nooit meer dan één stap verwijderd van je matje, de levenshouding die je helpt je eigen richting te vinden en vast te houden. Het Matje is een fraai gebonden boekwerk, vol illustraties van Berry van Gerwen; als extra komt er een CD met meditatieoefeningen bij.

Je kunt het boek bestellen in de voorverkoop. Je helpt ons daar enorm mee. Reserveer een eerste druk van Het Matje door 19,95 over te maken op rekeningnummer 741448, t.n.v. Korrie de Vet Amsterdam, onder vermelding van je naam, postcode en adres. Je krijgt het boek dan thuisgestuurd, na 25 september. Wil je het persoonlijk afhalen tijdens de presentatie, stuur dan een mail. Dan leggen wij een boek voor je klaar.
Wil je meer weten over de inhoud van Het Matje: de site is in opbouw en er is al een LinkedIn groep waar je lid van kunt worden.
Ik kijk uit naar 25 september, ik hoop jullie nu ook.

Persbericht Tweede TrendRede

2011-06-21T07:15:00.000-07:00

Aan de eerste TrendRede, verleden jaar november, hebben de verzamelde toekomstdenkers van Nederland zoveel plezier beleefd, dat ze hebben besloten een tweede te organiseren. Ik doe als initiator natuurlijk weer enthousiast mee. Niets leuker dan met intelligente mensen belangeloos nadenken over de toekomst van onze maatschappij. Hier het persbericht:

PERSBERICHT

Op dinsdag 13 september 2011 wordt in Seats2meet.com Utrecht om 10.00 uur voor de tweede keer de TrendRede gepresenteerd.

Wat is de TrendRede?

De TrendRede is het gezamenlijke cadeau van Nederlandse trendwatchers en toekomstdenkers aan de samenleving. Het succes van de TrendRede 2011 (zie www.trendrede.nl) was dusdanig dat een vervolg niet uit kon blijven.

Het initiatief voor de TrendRede komt niet uit de lucht vallen. Nederland kijkt eerder naar het heden en verleden dan vooruit, terwijl pal om de hoek van onze tijd grote revoluties liggen te wachten. De manier waarop ons land leeft, werkt, consumeert en communiceert zal radicaal veranderen. De TrendRede haalt de onderstroom binnen de actualiteit naar boven en biedt Nederland daarmee hopelijk hernieuwde inspiratie. Door hun kennis belangeloos te bundelen willen de trendwatchers een bijdrage leveren aan de toekomst van de samenleving waar ze zelf onderdeel van uitmaken.

De komende weken worden de onderwerpen van de TrendRede 2012 uitgewerkt en onderbouwd. Eén van de vragen die beantwoord zullen worden op 13 september is: wordt de kloof in onze samenleving dieper, of zien we een nieuw holistisch Nederland opkomen?

Wat is het doel achter de samenwerking?

De gezamenlijke toekomstdenkers laten door middel van de TrendRede zien dat de grondige analyse van trends een belangrijke bijdrage kan leveren aan de maatschappelijke en economische groei van Nederland. Het is veelzeggend dat zoveel onafhankelijke denkers met plezier en overtuiging bij elkaar komen om een belangeloze collectieve inspanning te leveren”, zegt initiatiefnemer Tom Kniesmeijer. “Wanneer specialisten hun krachten bundelen, levert dat een grote meerwaarde en dus een stevig onderbouwde redenering op. De TrendRede schildert de nieuwe tijd die voor ons ligt met krachtige streken en kleurt hem in met opvallende details. De TrendRede schetst de golven waarop Nederland richting de toekomst surft.”

De TrendRede wordt belangeloos samengesteld door 11 trendwatchers:

Christine Boland, Tony Bosma, Marcel Bullinga, Goos Eilander, Tom Kniesmeijer, Richard Lamb, Norbert Mirani, Carl Rohde, Hilde Roothart, Ronald Van den Hoff en Marie-Lou Witmer.

Meer informatie via info@trendrede.nl. De TrendRede 2011 kan worden gedownload via www.trendrede.nl. Volg TrendRede op Twitter: @TrendRede.

EINDE BERICHT.

Nieuw! Workshop “De Tijdgeest als Kans”.

2011-05-01T03:00:00.001-07:00

Een vier uur durende workshop die jouw bedrijf weer midden in de tijdgeest plaatst. Zo om de vijf jaar zien we dat markten ineens sterk in beweging komen, consumenten andere voorkeuren vertonen en het maatschappelijk klimaat omslaat. Ieder Seizoen van de Tijdgeest heeft zijn eigen potentie en succesvolle merken weten die ten volle te benutten. Waar vindt jouw bedrijf nieuwe energie in de markt?

De workshop start met een levendige uitleg over de Seizoenen van de Tijdgeest, met aansprekende voorbeelden uit muziek, film, media en kunst. Vervolgens gaan we aan de slag met de informatie. Wat betekenen de seizoenen voor onze organisatie? In welke levensfase zitten we? Welk seizoen past ons het beste? Wat betekent de cyclus van de tijdgeest voor onze merken, producten en diensten? ‘De Tijdgeest als Kans’ biedt inzicht in de geschiedenis en de toekomst van de eigen organisatie. En geeft de interne energie een boost.

De onderwerpen die aan de orde komen bepalen we in overleg. Is er een concrete vraagstelling die centraal moet staan in de workshop? Dan passen we de agenda daarop aan. Tot 1 oktober 2011 is de workshop aantrekkelijk geprijsd. Vraag naar de mogelijkheden!

Arabische Lente als voorbeeld Seizoenen van de Tijdgeest?

2011-03-17T05:23:00.000-07:00

Het wordt me de laatste weken steeds opnieuw gevraagd: "je schreef in 'De Seizoenen van de Tijdgeest' dat 2011 het jaar wordt van een nieuwe lente in de cultuur. Passen de ontwikkelingen in de Arabische landen daar ook bij?" Ik heb die vraag lang een beetje van me af gehouden, omdat ik geen expert ben in geopolitieke ontwikkelingen, in mijn boek heb ik me bewust beperkt tot de Nederlandse samenleving. Daar zie ik allerlei lente-ontwikkelingen snel in kracht toenemen. Toch heb ik, voor de vele vragers, iets geschreven over de regelmaat waarmee de vrijheidsroep een massabeweging wordt. In 1966 in de westerse wereld, in 1989 in Oost Europa, in 2011 in Arabische landen.. Revolutie heeft nu eenmaal de grootste kans op succes wanneer de tijdgeest er rijp voor is. Dat houdt niet direct in dat succes verzekerd is. Dat bewijzen de ontwikkelingen in Libië nu. Zoals ook een poging tot democratisering in China in 1989 niet tot groot succes leidde. Lees een blogbijdrage aan Mindz.com hier.

Na de drempelangst de lente

2011-01-20T11:34:00.000-08:00

Het is alweer bijna een maand 2011. Voor de trendliefhebbers: mijn verwachtingen over het jaar staan hier. Ik merk dat veel grote bedrijven ondertussen toe zijn aan een lenteseizoen. De laatste tijd begeleid ik dan ook veel strategische sessies rondom de organisatie identiteit. Bedrijven reflecteren op de eigen wortels om daarin op zoek te gaan naar nieuwe kracht voor de toekomst. Dat is een mooi proces om te zien: mensen die samen weer ontdekken met welke drive hun bedrijf ooit opgericht werd en waarom ze de dingen doen zoals ze doen. Herijken is belangrijk. Herijken leidt tot nieuwe doelstellingen, nieuwe energie en dus ook nieuwe resultaten. Je kunt dus rustig stellen dat veel bedrijven zich richten op het lenteklaar maken van de eigen organisatie. Enige minpunt: drempelangst. Men wil wel, maar de daadkracht blijft nog achter. Men komt nog niet helemaal los uit het ultrakortetermijndenken dat het bedrijfsleven de afgelopen jaren in de greep heeft gehouden. Eigenlijk wacht iedereen op het eerste schaap dat een nieuwe innovatieve strategie groots durft uit te rollen, hier in Nederland. Banken, verzekeraars, fast movers, ze staan in de startblokken. Ik durf te stellen dat we het gaan beleven, in 2011: de vernieuwing komt los.. Eindelijk lente.

PERSBERICHT EERSTE TRENDREDE

2010-10-12T01:10:00.000-07:00

Op 9 november 2010 wordt de eerste TrendRede van Nederland uitgesproken.

Nederland leeft anno 2010 tussen hoop en wanhoop. Er is veel twijfel en weinig visie. Tijd om weer aan de toekomst te denken. Tijd voor de eerste TrendRede van Nederland. De TrendRede is een initiatief van tien Nederlandse toekomstdenkers, waaronder Tom Kniesmeijer. De TrendRede kadert en clustert de actualiteit in drie grote overkoepelende thema’s en toont Nederland daarmee een uitgelicht pad richting de toekomst. De manier waarop we leven, werken, consumeren en communiceren zal de komende jaren radicaal veranderen. De beredeneerde lijnen in de TrendRede zijn dan ook uitdrukkelijk bedoeld om discussie en besluitvorming op weg te helpen.

Wat is het doel achter de samenwerking?

De gezamenlijke toekomstdenkers laten door middel van de TrendRede zien dat de grondige analyse van trends een belangrijke bijdrage kan leveren aan de maatschappelijke en economische groei van Nederland. Op dit moment worden we teveel geleid door de waan van de dag. Deze eerste TrendRede wil Nederland stimuleren om gefundeerd vooruit te zien, door de grote golven te schetsen van waaruit kleinere trends en hypes de komende jaren voortkomen.

Waarom is besloten tot deze samenwerking?

“Nederland heeft behoefte aan inspiratie op het vlak van maatschappelijke ontwikkelingen en trends. Het is veelzeggend dat zoveel onafhankelijke denkers met plezier en overtuiging bij elkaar komen om een collectieve inspanning te leveren”, zegt initiatiefnemer Tom Kniesmeijer. “Wanneer specialisten hun krachten bundelen, levert dat een grote meerwaarde en dus een stevig onderbouwde redenering op. De TrendRede schildert de nieuwe tijd die voor ons ligt met krachtige streken en kleurt hem in met opvallende details. De TrendRede schetst de golven waarop Nederland richting de toekomst surft.”

Meer informatie: www.trendrede.nl

Schuldig aan een door hoop gekleurde bril..

2010-08-12T14:13:00.000-07:00

Bij presentaties van 'De Seizoenen van de Tijdgeest' wordt de discussie na afloop heftiger, merk ik. Steeds vaker roepen mensen dat ze 'niet kunnen wachten tot het weer lente wordt' en dan kijken ze me hoopvol aan. Toch hou ik me iets meer op de vlakte, de laatste weken. Je kunt de tijdgeest niet dwingen tot een omslag, alles heeft zijn tijd nodig. Maar al te snel kleurt hoop je bril roze. Ik maakte dat zelf mee toen ik een artikel schreef over de kansen op paarsplus in de politiek. Hoewel ik bij de val van het laatste kabinet nog riep dat ze het nog driekwartjaar hadden moeten volhouden, hoopte ik dat de vernieuwers in de politiek toch versneld de leiding zouden nemen. Dat viel tegen. Het kan ook niet! Het is nog steeds winter in de tijdgeest, te veel mensen staan nog met hun rug naar de toekomst en zoeken in het verleden of het sterk ingeperkte heden naar oplossingen om de lente zijn kans te geven. De frustratie van de vernieuwers zal nog iets meer moeten groeien. Vandaar dat het een goed teken is dat mensen zich tijdens mijn presentatie steeds meer gaan verzetten tegen de winterse tijdgeest om zich heen. Maak u maar kwaad, mensen. Want alleen wanneer u zich er zelf hard voor maakt, zal de tijdgeest omslaan. Dat is frustrerend, maar zonder wrijving geen vuur. De toekomst komt in golven en we creëren ze zelf.

Tweede update 'De Seizoenen van de Tijdgeest'

2010-07-19T08:06:00.000-07:00

Mijn boek ligt alweer een half jaar in de winkel en de aandacht bij pers, bedrijfsleven en organisaties loopt gestaag verder. Ondertussen komt de lente steeds dichterbij. Het werd dan ook tijd voor een tweede update. Die is natuurlijk altijd op te vragen, maar je kunt ook direct naar de update op de site van het boek gaan: www.deseizoenenvandetijdgeest.nl.

Lentebode: verandering binnen verandermanagement?

2010-05-21T07:55:00.000-07:00

Er komt steeds meer beweging in het debat over leiderschap binnen organisaties. Een paar weken geleden mocht ik bij StudioE&W op RTL7 spreken over leiderschap door de seizoenen van de tijdgeest heen. Ieder seizoen kent zo zijn eigen iconisch type leider, betoogde ik daar, variërend van 'de grote dikke eik in het midden van de tuin' tot de 'verzorger' die vooral ruimte biedt en aandacht geeft aan jonge aanwas. Grote bedrijven als Rabobank en Daimler kijken al vooruit en proberen hun managers een meer 'dienende' leiderschapsstijl aan te leren.

De vraag is of werkelijke organisatieverandering van leiders moet komen, of dat hij zich onderin de organisatie 'openbaart'. Prof. Dr. Thijs Homan spreekt over 'foie gras management': iedere nieuwe leider probeert weer nieuwe veranderingen door de strot van de werknemers te persen. De nieuwe manager moet volgens hem kunnen meebewegen met de zwermen en bijbehorende 'betekeniswolken' die natuurlijk ontstaan binnen iedere organisatie: zijn voornaamste werkgebied is het managen van het toeval. Een goede leider is sterk verbonden met allerlei groepen binnen het bedrijf en schept de condities voor "ideeënsex", het proces waarbij verschillende groepen even uit hun eigen 'schaaltje' treden om kennis te maken met de verbazingwekkende variëteit aan gedachten-richtingen en oplossingen die vaak al aanwezig zijn binnen het eigen bedrijf. "De kunst van het nietsdoen (is heel hard werken)."

En gisteren sprak ik psychotherapeut Manfred van Doorn, die een geweldig boek over leiderschap heeft geschreven: "Het Wiel Opnieuw Uitvinden. Cycli en niveaus van leiderschap". Een erg mooi vormgegeven boek, dat vooral voorbeelden uit de filmwereld gebruikt om acht niveaus van bewustzijn en leiderschap te onderbouwen.
Alle nieuwe gedachten die ik de laatste tijd tegenkom wijzen in dezelfde richting: ons oude lineaire denken heeft zijn langste tijd gehad. Planmatig verandermanagement ('Hier is onze nieuwe missie en visie, kunt u ons vertellen hoe we de verandering tot in de haarvaten van onze organisatie kunnen laten verankeren en dus van A naar B komen') blijkt alleen maar averechts te werken: werknemers worden veranderingsresistent.

Over de juiste leiderschapsstijl kan nog veel gediscussieerd worden, maar dat hij een meer cyclisch, flexibel of 'dienend' karakter zal moeten krijgen, de komende periode, dat lijkt wel duidelijk. En dat belooft veel voor een nieuwe lente. Let er maar op, de komende jaren gaan nieuwe veranderingsgoeroes de nieuwe gospel verspreiden. Homan noemt het 'Stavolutionair': groeiprocessen voltrekken zich stadiumgewijs, met steeds kleine sprongetjes. Nu er weer een lente in de tijdgeest voor de deur staat, is de kans op een sprong voorwaarts zeer aanwezig. En ik draag graag mijn steentje bij.

Lentebode: signalen van een aanstormende lentetijdgeest

2010-04-15T13:50:00.000-07:00

Bij het begin van de lente is er een persbericht uitgegaan: nieuwe lente, nieuw geluid. Daarin een aantal ontwikkelingen die de voorbode vormen van een omslag in de tijdgeest: van winter naar lente. Je kunt het gehele persbericht ook op de speciale site rondom het boek 'de Seizoenen van de Tijdgeest' lezen. Klik dan hier. Het persbericht en de nominatie voor Trendwatcher of the Year leiden tot flink wat media-aandacht. Maandag is Tom te beluisteren op radio 1 in Casa Luna, om 24.00 uur, drie kwartier lang. En vanaf dinsdag een keer of vijf in Studio E&W, een RTL-7 programma. Daar gaat het over leiderschap door de seizoenen heen.

Idealen van de toekomst

2010-04-01T06:11:00.000-07:00

“In de jaren negentig kroonden we onszelf tot koning van ons eigen leven. Door vrijelijk te kiezen uit het overstelpende aanbod van de vrije markt bouwden we speels onze eigen identiteit. We hadden niemand nodig, zo leek het. Die illusie kunnen we bij het oud vuil zetten.” Aldus kandidaat TrendWatcher Of The Year Tom Kniesmeijer in het nieuwe nummer van Second Sight. De grote vraag: wat komt er voor die illusies uit de jaren negentig in plaats? Daarover gaat het nieuwste nummer van Second Sight. Nu in de winkel of hier te bestellen.
Meer over Tom en over zijn verwachtingen voor een aanstormende lente-tijdgeest in een artikel dat 30 maart verscheen in Volkskrant Banen. Online is het hier te lezen. Pag. 16.

Lente in Londen?

2010-03-05T04:51:00.000-08:00

Even twee weken op adem komen in Londen. Drukke tijd achter de rug en bij terugkomst weer lekker wat presentaties rondom 'de Seizoenen van de Tijdgeest' in de agenda. Gisteren opnames gemaakt voor de TWOTY award (Trendwatcher of the Year 2010), die op 21 april uitgereikt wordt. Afwachten dus of die op mijn schoorsteenmantel terecht komt, de competitie is stevig. Hier in Londen wil ik inspiratie opdoen voor een tweede boek, schrijven aan verschillende artikelen en vooral snuiven. Loopt Londen weer op ons voor en werken ze in de underground al driftig aan een lentetijdgeest? En zo ja, kan ik hem dan vinden? Ben benieuwd.

Trendwatcher of the Year?

2010-02-19T09:47:00.000-08:00

Onverwacht genoegen: genomineerd worden als Trendwatcher of the Year. En dat twee maanden nadat 'De Seizoenen van de Tijdgeest' uit is gekomen. Het boek heeft in ieder geval impact, dat is goed om te merken. De inhoud roept overal discussie op, vanmiddag nog tijdens televisie opnames rondom het thema leiderschap. Ja, ook leiderschap is tijdgeestgevoelig. Iedere tijdgeest zijn eigen leider.. We zien de laatste jaren voorbeelden genoeg van bedrijven waar de leiders te laat of niet hebben bijgestuurd. Dat kan dramatische gevolgen hebben. En denk ook aan de rol van commissarissen. Nu roepen die allemaal om het hardst dat hun rol vooral toezicht en controle is; daar hadden ze in de zomerperiode tussen 1994 en 2000 niet mee aan moeten komen. En dat deden ze dan ook niet. Toen las ik in interviews steevast dat een raad van advies vooral inspiratie en nieuwe contacten moet aanleveren.

Het virtividu nadert..

2010-01-13T11:12:00.000-08:00

Het virtividu dringt Nederland binnen, althans, buiten de grote steden doemt het op in alle regionale dagbladen..

welkom in 2010!

2010-01-01T01:59:00.000-08:00

Even terug kijken, dan snel vooruit zien. Hieronder mijn wens voor 2010.

Mijn nominatie voor de filosofie van de jaren 10 vind je op de site Joop.

Avatar artikel nu online

2009-12-21T04:03:00.000-08:00

Weekendschrijverij over Avatar heeft zijn vruchten afgeworpen. Klik hier om het artikel te lezen op Joop.nl. Fijn dat de virtuele lijnen werken en je de deur niet uit hoeft om te publiceren.

Avatar wordt icoon van de tijdgeest

2009-12-18T13:38:00.000-08:00

Avatar is een goede film. Ik had er nog niet van gehoord toen ik de tekst van mijn toekomstontwikkelingen schreef, maar nu ik hem gezien heb: hij past naadloos in een aantal 'lentekiemen' die ik schets in het boek. Eigenlijk vormt Avatar een spiegel met The Matrix, uit 1999. Ook daar is sprake van een virtuele wereld, maar dan op een angstaanjagende manier. Alleen de Judas van deel 1 wil terug naar de gemanipuleerde, gecontroleerde wereld van de Matrix, de helden strijden ertegen. The Matrix is dan ook gemaakt op het moment dat alle groei van de jaren negentig begon te ontsporen en de angst toenam. In Avatar is de virtuele wereld uiteindelijk de vredige, pure oplossing, een wereld waarin alles met alles verbonden is. Heel opvallend: in deze film zijn de mensen de slechteriken. Eindelijk eens geen science fiction waarin de aarde verdedigd moet worden tegen aliens. Nee, we walsen als mensheid eerst over ons eigen milieu heen, daarna over dat van de pure Na'vi. En de eerlijke mensen kiezen voor de virtualiteit. Juist dat maakt de film revolutionair: voor het eerst levert iemand bewust zijn realiteit in om als zijn avatar verder te gaan. Dat maakt het de film met het eerste virtividu als held. Kan er nog veel meer over zeggen: de natuur die als netwerk neergezet worden, volledig onderling verbonden in een keten, bijvoorbeeld. Ga er maar een artikeltje over schrijven, dit weekend, denk ik. Inspirerende film, naast goed volksvermaak, op de grens van winter en lente. Er zit een duidelijke moraal in, maar ook een toekomstbeeld, een andere visie. Nu ja, iedereen gaat hem toch wel zien. Mijn aanbeveling heb je op zak.

Hoop en het lenteseizoen

2009-12-11T07:13:00.000-08:00

Een mooi dubbelinterview met Roland van der Vorst, schrijver van het boek 'Hoop'. Onze boeken raken elkaar wel ergens. Bij Athenaeum gisteren heb ik 2010 gedoopt tot jaar van de hoop voor alle revolutionairen. Omdat de veranderingsbehoefte toeneemt. Het wordt langzaam lente in de cultuur..

mooi toch?

2009-12-06T02:41:00.000-08:00

Mijn boek in Scheltema Holkema Vermeulen. Mooie stapel en ook nog vijf tegen de muur. Nu wel allemaal kopen, dat boek..!

foto's boekpresentatie via omweg

2009-12-04T15:04:00.001-08:00

Net een nieuwe site (www.deseizoenenvandetijdgeest.nl) en nu al problemen met het uploaden van foto's. Gelukkig werkt de rest prima. Wil je foto's van de boekpresentatie zien? Klik dan op het kopje van de tekst hierboven en je gaat automatisch naar de fotopresentatie op Flickr.com. Het was lekker druk, het was groots en het was persoonlijk..

Ramses kuste Amsterdam uit winterslaap

2009-12-01T13:43:00.000-08:00

Eerbetoon aan Ramses Shaffy, uit het boek:

LENTE IN NEDERLAND: RAMSES KUST AMSTERDAM WAKKER.
“Eerst Shaffy zien en dan leven!” schrijft publicist Nico Scheepmaker, eind 1964. De Volkskrant is even lyrisch: “Shaffy is in één klap over de hele Amsterdamse kleinkunst heen gegaan! [...] Ramses toont zijn talent en laat zien dat er in Nederland meer is dan de truttigheid van Trea Dobs en Willeke Alberti.” Iedere avond vertrekt er een rondvaartboot vanaf het Rokin naar het Mirandapaviljoen in Amsterdam, waar om elf uur ‘s avonds het Shaffy Chantant van start gaat, met Loes Hamel, Liesbeth List en Polo de Haas. Iedereen die iets is komt er langs om een dans, een improvisatie of een lied te doen. Albert Mol vertelt roddelverhalen, Shireen Strooker declameert gedichten van Lorca en ook schrijver Simon Vinkenoog en tekstdichter Drs. P. treden op.
Liesbeth List over de periode van het Shaffy Chantant: “Later zijn we ook het land in gegaan. Iedereen wilde ons zien. Iedereen wilde Shaffy zien, zijn elektriciteit ervaren. Ramses was echt een jonge God die boven alle wetten stond. Hij dronk, vierde feest, had geld en geen geld, vree met iedereen, betaalde geen belasting, leefde op de pof bij die, en iedereen was stapeldol op hem... ja. Hij heeft zo veel mensen bevrijd.” Zanger, biseksueel, acteur in een aantal taboedoorbrekende films, levenskunstenaar die ieder experiment aangrijpt en doorlopend van zich doet spreken door eigenzinnig gedrag: de onstuitbare energie die er van Shaffy uitgaat, kust Amsterdam wakker en maakt hem tot icoon van de lenteperiode tussen 1966 en 1971.

Bohemian Rhapsody.. again..?

2009-11-30T02:07:00.000-08:00

In mijn boek beschrijf ik de 'noodzaak' van Bohemian Rhapsody als nummer-1 in de top-2000 in een winterse tijdgeest. Het is alweer 18 jaar geleden dat Freddy Mercury stierf. Tijd om te gedenken, vinden ook de Muppets. Zij doen een tribute: http://www.youtube.com/watch?v=tgbNymZ7vqY.
De soms wat gewelddadige tekst wordt slim omzeild met eigen vondsten.. Mama? Mama!!

2009-11-28T02:42:00.000-08:00

"....Dat heet dan: moe maar uiterst tevreden.. Vrienden, familie, relaties, collega's, media, alles was er. En alle boeken direct weer uitverkocht, dat loopt lekker..
De eerste foto's:

Tom Kniesmeijer rust een dagje uit

2009-11-27T03:16:00.000-08:00

Het was een gelukkige avond, gisteren. Groots en persoonlijk zei iemand, en voor mij voelde het zeker zo. Het was druk en de arme uitgever was helemaal uitverkocht. Kwam dat door mijn uitleg? Marja Ruigrok maakte er een foto van:

Nu staat het boek in het leven. De Day After is voorlopig wat duf, maar nog steeds tevreden.. Er komt snel beeldmateriaal van de presentatie. Maar dan op mijn eigen trotse boekensite: , klik er even op..!

de site is live!

2009-11-26T00:17:00.000-08:00

Vandaag is de dag dat het boek 'de Seizoenen van de Tijdgeest' definitief het licht ziet. Ik ben er al helemaal gelukkig mee, het zou fijn zijn wanneer de rest van de wereld dat ook is, straks. In ieder geval vanmiddag een feest der herkenning, met vrienden, familie, relaties, collega's en mediamensen. En: de site is live! Vanaf nu kun je het gedachtegoed zien ontwikkelen in de actualiteit. Ik ga me in de laatste stress van de voorbereiding storten.
Je bent welkom in mijn boek.

www.deseizoenenvandetijdgeest.nl

Preview 8: Kan Bond ons Binden?

2009-11-25T00:15:00.000-08:00

De toekomst. Schrijf ik gisteren over P&W, zitten daarna in de bibliotheek tegenover me twee Marokkaans Nederlandse studenten te lunchen en werken tegelijkertijd. Ondertussen nemen ze de Pauw & Witteman uitzending van maandag onder de loep. Tofik Dibi vinden ze een beetje een softie, maar vooral P&W zelf zijn het mikpunt van spot. "Die zijn toch uit de tijd, man" zegt het meisje tegen de jongen. "Hoe die praten, dat kan toch niet meer!" "En dan die gebaartjes en dat haar!" voegt de jongen toe. "Die begrijpen het echt niet meer.." Ik glij bijna onder mijn stoel. En word blij. Kunnen dit soort jongeren niet wat meer in beeld? Vandaag een preview die iedereen zo'n beetje leuk vindt, en al bijna vijftig jaar lang. Waarom? Omdat iedere tijdgeest zijn eigen Bond krijgt! Al negen 'seizoenen' lang.

Verzet bij P&W en preview 7.

2009-11-23T23:40:00.000-08:00

Sommige voorspellingen komen snel uit. Schreef dat we steeds vaker gasten in opstand zullen zien komen bij Pauw & Witteman. Gisteravond weer Anna Drijver (actrice) die zich afvroeg of de behandeling van een positief gestemd initiatief van Groen Linkser Tofik Dibi wel de juiste was. Het maakt wel de uitzendingen levendiger. Eerder in dit blog schreef ik al dat P&W regelmatig een beetje achter lopen op de tijdgeest. Het viel me voor het eerst op in de uitzending met Neelie Kroes, over de recordboete die ze aan Bill Gates gaf. Dat voorbeeld heeft zelfs het boek gehaald. Maar daarvan nu geen preview, het staat al in een oudere post.
Vandaag gewoon een lekkere preview op het boek met Ramses Shaffy als lente icoon met daarnaast een stukje over muziek in de - volgens mijn gedachtegoed - zomerse jaren '71-'77. Klik er weer op en hij vergroot.

preview 6: lente...het virtividu!

2009-11-23T00:16:00.000-08:00

Vandaag een straf stuk tekst (ik heb met uitgevers gesproken die het gehele boek zo wilden zien, dat staat inhoudelijker, schijnt) over de aanstormende lente en twee interessante trends daarin. Lekker om een nieuwe week mee te beginnen, lijkt me. Het optimisme dat uit het boek straalt, wordt gelukkig door veel mensen herkend, zie ik in de reacties, ook na plaatsing van een voorpublicatie op Joop.nl. Al zijn er ook de azijnpissers die bij iedere analogie direct afhaken -denken in seizoenen dat kan gewoon niet-. Hoop dat er veel discussie komt..! Vandaag dus even aandacht voor de opkomst van het virtividu. Dat worden leuke rechtszaken, over een jaar of tien, wanneer de eerste transnetters hun recht op virtueel leven opeisen.

http://www.joop.nl/opinies/

2009-11-22T07:58:00.000-08:00

Nu op Joop.nl, de nieuwe progressieve site: een voorbeschouwing uit "de Seizoenen van de Tijdgeest". Klik hierboven en je bent er.

preview 5. Begrenzing en straf

2009-11-22T02:29:00.000-08:00

Een kwartier live bij Avro's De Nachtdienst. Ging over straf. Ook dat onderwerp past in de seizoenen van de tijdgeest. Een winterse tijdgeest betekent roep om begrenzing. Alles wat afwijkt moet bestraft worden, omdat het teveel onzekerheid oproept. Omhoog die strafmaat! Ook al straffen we al strenger in Nederland dan in de meeste andere Europese landen, we geloven het gewoon niet: het gevoel is dat het allemaal te soft is in de rechterlijke macht. Gaat vanzelf ook weer omslaan tijdens een volgende lentetijdgeest, maar nu is straf nog even een gezond winters onderwerp.. In het kwartier wat te veel voorbeelden, volgende keer iets meer nadruk op basis gedachtengoed leggen.

Preview 4: TV weekendbijlage zomer en herfst

2009-11-21T01:24:00.000-08:00

Als weekendbijlage dit keer twee pagina's uit het deel over televisie door de seizoenen van de tijdgeest heen: icoon van de zomer van 1971-1977 is All in the Family, de herfst (1977-1983) wordt gedomineerd door Dallas. Twee keer een familie, maar wat een verschil in mentaliteit! Voorbeelden als deze geven al aan dat 'de jaren 70' niet zo'n handige verzamelterm is. Een decennium kan twee totaal verschillende tijdgeesten herbergen. Wanneer iedereen stappen vooruit zet tijdens de zomer, dan staan we steeds vaker op elkaars tenen in de herfst, als de maatschappelijke ruimte opgebruikt is. En van de strijd die dan ontstaat is Dallas een goed voorbeeld. Klik op de afbeelding om hem te vergroten.
Morgen iets over strafrecht, omdat ik dan mag optreden in Avro's Nachtdienst.

preview 3: binnenkort het KusCous festival?

2009-11-20T01:35:00.000-08:00

Is het een semantische discussie om niet meer over allochtonen, maar over Nieuwe Nederlanders te spreken? Ik vind van niet. Nomen est omen. Dat blijkt altijd maar weer uit de geschiedenis. Hoe je genoemd wordt, bepaalt hoe er naar je gekeken wordt. Ben dus ook geen fan van nieuwe Nederlander. Ik zou gaan voor de Amerikaanse oplossing: Turkse Nederlander, Friese Nederlander en Marokkaanse Nederlander. Waarom zou je iemand bestempelen tot nieuweling als hij of zij hier geboren is? Maar laten we in ieder geval vaststellen dat alles beter is dan 'kutmarokkaan' genoemd worden! Hier een sneak preview van de pagina's over de ongetwijfeld weer opkomende emancipatiegolf, tijdens een nieuwe lente. En een interessante vergelijking met een andere groep, die eerst uitgesloten werd en - mede dankzij semantische wijziging! - binnen de cultuur binnengeloodst werd. En dat allemaal binnen de laatste 50 jaar. Klik op de afbeelding om hem te vergroten!

Preview 2: Matthijs van Nieuwkerk is te vroeg!

2009-11-19T01:52:00.000-08:00

Matthijs van Nieuwkerk is een lobby begonnen in zijn eigen programma, om dit jaar NIET Bohemian Rhapsody op nummer-1 te hebben van de Top-2000. Hij heeft er genoeg van. Volgens mij ben je een jaartje te vroeg, Matthijs..! Zie onderstaande pagina uit het boek. Klik erop en je krijgt hem uitvergroot. Wie weet, geeft de oproep van Matthijs wel weer een zetje richting 'het mag allemaal wel weer eens veranderen in Nederland'. Weg uit de winter, let erop: de signalen gaan zich in 2010 opstapelen. Steeds meer mensen komen in verzet tegen de winterse tijdgeest, en vanaf volgend jaar zullen ze zich nadrukkelijk gaan manifesteren in de media.

sneak preview..

2009-11-18T10:59:00.000-08:00

Nog een week, dan ligt het boek in de winkel. Om dat te vieren een sneak preview van een van de spreads uit het deel over kunst in het boek. Blijf terug komen, deze laatste week: er komt regelmatig een nieuwe sneak preview...

Het grote rijmen van heden en verleden

2009-11-11T01:38:00.000-08:00

Mark Twain zei het al: de geschiedenis herhaalt zich nooit, maar heeft wel de neiging om te rijmen. Eigenlijk de mooiste quote ten aanzien van mijn boek. Ontwikkeling gaat in golven die te beschrijven zijn aan de hand van de analogie van seizoenen. En iedere lente rijmt op die ervoor. En dus rijmen rock en LSD (1968) op house en XTC (1990), rijmen punk (1977) en Eminem (2000) en ben ik niet de enige schrijver die krakers (1982) en jonge Marokkaanse Nederlanders (2005) op elkaar laat rijmen. Weten hoe? Lezen, dat boek.. Of komen, op de boekpresentatie van de Seizoenen van de Tijdgeest..

De toekomst komt in golven

2009-11-06T02:33:00.000-08:00

Een nieuwe culturele lente komt vanzelf, na de huidige winterse tijdgeest. En we zetten hem zelf in beweging. Heb de laatste dagen weer erg veel optimistische zielen ontmoet. Ze werken hard aan een culturele lente, al noemen ze het zelf natuurlijk niet zo. Let maar eens op, volgend jaar. In mei in Carre: Het Circus der Gedachten. Dat wordt heel speciaal. Klik op de kop hierboven om door te linken. En vanochtend de enthousiaste Ruud Kempers gesproken, die gaat helpen om mijn boekpresentatie aan te kleden. Let op zijn doel: het milieuvriendelijker EN kwalitatiever maken van drukprocessen. Het kan. Er is een groeiende groep mensen die hun idealisme vertalen in concrete bedrijfsproposities. De golf groeit..

De presentatieplek is bekend: het wordt Spaces, Herengracht 124-128. Op zich ook al een gebouw van de toekomst, in dit geval het nieuwe werken. De uitnodiging komt zo snel mogelijk je kant op! Maar hou hem vrij, donderdag 26 november vanaf 17.30.

Tom twittert naar zijn boekpresentatie

2009-11-03T04:47:00.000-08:00

Zeg ‘1969’ en de gemiddelde toehoorder schetst onmiddellijk een beeld van langharige hippies in een park die, volledig stoned en halfnaakt, euforisch staan te dansen in de regen op muziek van psychedelische rockbands. Het jaar staat symbool voor een periode van enorme culturele omwentelingen, protesten en seksuele vrijheden, voor ‘Woodstock’ en ‘De Maagdenhuisbezetting’. Denk daarentegen terug aan ‘1962’ en er komen hele andere beelden naar boven: aangeharkte tuintjes en keurige huiskamers, waarin vader de krant leest en moeder in een schortje rondloopt met een schaal zelfgebakken koekjes, terwijl de kinderen zoet Halma spelen. Hoe kunnen zulke uiteenlopende tijdsbeelden hun plek hebben in een en hetzelfde decennium?

De Seizoenen van de Tijdgeest beschrijft de golfbewegingen in de tijd en stelt dat ontwikkelingen binnen de cultuur in grote lijnen te voorspellen zijn. Het boek spint een rode draad door de cultuur van Nederland (muziek, kunst, maatschappij, politiek, film) en trekt die lijnen door richting de toekomst.

Zo begint de achterflaptekst van mijn boek.. Eindelijk ligt het bij de drukker. Nu hard aan de slag om de presentatie klaar te krijgen, voor de 26e..
Hardcore fans kunnen me nu ook volgen tijdens het Twitteren: www.twitter.com/tomkniesmeijer, of klik op de kop boven dit stukje

De Presentatie

2009-10-30T11:16:00.000-07:00

De presentatie van mijn eersteling, de Seizoenen van de Tijdgeest, zal plaatsvinden op donderdag 26 november. Altijd spannend. Wil je erbij zijn? Stuur een mail naar info [at] deseizoenenvandetijdgeest. Het boek kun je natuurlijk alvast bestellen bij je boekhandel. Hoe eerder hoe beter.

Neelie als winterbode en Cohen's lente-idealen

2009-10-04T08:15:00.001-07:00

Pauw en Witteman hebben zichtbare moeite om de tijdgeest te pakken. Neelie Kroes maakt ze een paar jaar geleden duidelijk dat herfst is overgegaan in culturele winter. Ze heeft Microsoft een recordboete gegeven en komt tekst en uitleg geven, maar Jeroen Pauw is meer geïnteresseerd in mogelijke belangenverstrengeling. Zijn Smit-Kroes en Bill Gates niet samen gesignaleerd in een restaurant? En wat doet ze wanneer Bill haar belt over de superboete? Kroes is niet onder de indruk. Ze trekt haar wenkbrauwen iets naar boven en reageert ijzig-koel: ‘Mijn taak is het behartigen van de belangen van de Europese markt. Meneer Gates heeft de regels overtreden en dus krijgt meneer Gates een boete. Of ik al dan niet vriendelijke omgang heb met meneer Gates staat daar volledig buiten. Ik ben ingehuurd om een taak te vervullen en dat doe ik waar dat nodig is. Meneer Gates mag mij daarna gerust weer bellen, mocht hij een relevante boodschap hebben.’ De interviewers blijven prikken, maar Kroes houdt haar pantser intact, weigert buiten de inhoud te treden en wint de strijd. Persoonlijke belangen, handjeklap en hijgerige roddels, het zijn onderwerpen voor de herfst. Taakinhoud, strakke regels en ethiek passen bij de winter. Kroes heeft dat eerder door dan Pauw en Witteman. Dat was een paar jaar geleden.
De laatste weken zie ik gasten opnieuw ‘bokken’. Ze nemen geen genoegen meer met beschuldigende, aanvallende vragen. Andere gasten springen voor Job Cohen in de bres, bijvoorbeeld: ze vinden dat enig respect voor de man met een nogal moeilijke baan wel op zijn plaats is en dat het gesprek een te negatieve toon heeft. Pauw en Witteman reageren verbaasd: hun journalistieke opvatting is ‘onthullen van de waarheid’ en daartoe proberen ze hun gasten te ‘vangen’. Pauw zegt zelfs zoiets. Maar de tijdgeest begint alweer te draaien. De afrekencultuur stuit op vermoeidheid. De waarheid is te genuanceerd om te vangen in een simpel ‘welles-nietes’. Cohen heeft een ideaal: ‘de boel bij elkaar houden’. Dat dat niet altijd even goed lukt, wil niet zeggen dat zijn ideaal verkeerd is. Alleen dat de dagelijkse praktijk weerbarstig is. De gasten confronteren Pauw en Witteman met hun wens meer aandacht te geven aan openingen voor opbouw en minder aan afbraak strategieën. De winter begint terrein te verliezen aan een nieuwe lente. Van mij mag het, ondertussen..

Onderwijs tussen winter en lente

2009-08-27T03:59:00.001-07:00

Terwijl ik de laatste weken vooral schrijf over de eerste signalen van een langzaam groeiende ‘culturele lente beweging’, is de winter nog gewoon op volle kracht, met zijn begrenzing en reflectie. Zo is er stevige winterse reflectie op de staat van het onderwijs. Een hogeschool sluit ‘morele contracten’ met studenten. En de Volkskrant zet zelfs op de voorpagina dat ouders scholen ‘te soft’ vinden. Er moet meer ouderwets strafwerk gegeven worden. Boeiende discussie, vooral omdat een leraar alert reageert: “ik ben niet vies van straf. Maar dan wil ik dat ook ouders het gezag van de leerkracht accepteren, zodat mijn collega’s en ik niet zoveel tijd kwijt zijn met ons te verantwoorden.” Ben benieuwd of al die ouders, die meer dan het beste wensen voor hun kids, hun primaire woede-reactie kunnen inhouden als hun lieverdje straf heeft gekregen. En belangrijker: dat ze niet direct partij trekken voor het kind. Want dat is de grootste bom onder het gezag van leraren: ouders die beslissingen van de school tegen hun kinderen hardop in twijfel trekken: “dat mogen ze helemaal niet tegen jou zeggen!”. Zou er een verandering komen? Nieuwe autoriteit voor leraren, begrip voor hun positie, een andere kijk op opvoeding? Experts roepen dat kinderen aangeleerd moet worden dat ze niet altijd het 'heel speciale prinsje of prinsesje' zijn. Het merendeel van de kinderen is gewoon heel normaal, anders zou het woord speciaal geen betekenis hebben.. Ieder kind heeft wel zijn eigen unieke kracht en interesse, maar zonder de anderen kan hij niet. En dat moet niet alleen de kinderen zelf aangeleerd worden, maar ook de ouders. Ketendenken, het komt ook in het onderwijs langzaam op, en het zou wel eens een belangrijke vernieuwingsimpuls kunnen worden, de komende lente.

Nog even over die lente: hier en daar zie ik koerswijzigingen in de praktijk gebracht worden. De VARA bijvoorbeeld, gaat weer nadrukkelijker een progressief programmabeleid voeren. Onder meer oud-coryfee Marcel van Dam mag van leer trekken tegen het neoliberale systeem.En er komt een nieuwe site die de progressieve factor op het net moet versterken. Men wil het geen linkse tegenhanger van GeenStijl noemen. Ik ben benieuwd.

Tom ziet het einde naderen..

2009-07-21T14:11:00.000-07:00

Een van de zorgen voor de toekomst van de mensheid zijn resistente gemutileerde bacteriën en virussen. Kan er over meepraten sinds bijna een week. Tot gisteren met enorme koortsen op bed gelegen. Ik geloof niet dat ik ooit zo ziek ben geweest. Maar ik heb dan ook weinig griep gehad in mijn leven. En iedereen natuurlijk meteen denken dat het Mexicaanse is. Nee hoor, ben al een maand terug uit New York. Enige voordeel: toen ik de dokter belde omdat ik steevast 39.95 of 39.97 bleef houden, werd ik gecomplimenteerd met het feit dat mijn weerstand nog goed werkt. En dan maar gewoon uitzieken. Ik ben altijd opgevoed met de idee dat je bij 40 graden koorts naar het ziekenhuis moet! Blijkbaar muteren niet alleen de virussen maar ook de kijk op koorts. Nog even een paar dagen vaatdoek en dan weer op mijn benen kunnen staan. Want dit gaat allemaal af van mijn laatste redigeer-tijd die ik voor mijn boek heb gekregen. Gelukkig was de feedback van de uitgever positief, dus moet het nog te doen zijn. Ik zie het einde snel naderen. Die van mijn deadline benauwt, die van mijn griep lucht op.

toekomstwortels

2009-07-10T11:02:00.000-07:00

Toen ik in 2006 begon met schrijven van mijn boek (vandaag de cover besproken met de designer, wordt mooi!) moest ik continu uitleggen dat het winter was in de cultuur: begrenzen, bekrachtigen en reflecteren. Men zag het nog niet zo. Nu is iedereen het direct met me eens, wanneer ik begin over de winterse tijdgeest. Dus verleggen we ondertussen de aandacht maar alvast naar de eerste tekenen van lente in de cultuur: mensen die genoeg hebben van alle begrenzing in de maatschappij. In dat kader valt het warme pleidooi van Guusje ter Horst ten aanzien van de elite: kom in opstand tegen 'het platte, ongefundeerde ongenoegen'. Leuker is echter het verzet tegen alle beperkingen in het uitgaansleven van Amsterdam. Vanavond is er een protestmanifestatie van www.aiamsterdam.nl En hulde aan de imam in Eindhoven die het opnam voor een homo die gepest wordt en bij de man op bezoek ging om hem te steunen. De imam sprak eerder al met de jonge daders. "Ze begrijpen dat wat ze gedaan hebben niet kan. Ik heb hen verteld dat we in dit land moeten samenleven, elkaar respecteren en mensen vrij moeten laten. Ik wil dat ze hun excuus gaan aanbieden", zegt El-Ouazzani, die eerder dit jaar in Eindhoven op een forumavond sprak over homoseksualiteit en islam. Kleine signalen van nieuwe drang tot openheid. Nog even wachten, revolutionairen. De eerste geursporen van lente in de tijdgeest kun je dus ruiken, als je er gevoelig voor bent. Maar voordat we weer echt in nieuwe lentesfeer komen zijn we toch nog wel een goed jaar verder..

Boek naar uitgever

2009-07-02T09:30:00.000-07:00

De eerste volledige versie van mijn boek ligt bij de uitgever. Nu maar even wachten op commentaar, dan volgt nog wel een aantal flinke inkort en bijpunt sessies, vermoed ik. Maar het grote ei ligt er in ieder geval en dat lucht op. Om de spanningsboog naar het uitkomen van het boek in november op te bouwen, zal ik zo nu en dan stukjes plaatsen, dan kunnen de liefhebbers vast voor-genieten.

Tom zoekt foto's

2009-05-25T10:13:00.000-07:00

De laatste weken voor de deadline van mijn boek zijn ingetreden dus zit ik maar weer even in New York om in alle rust te kunnen schrijven. Klinkt als een paradox, maar het is wel waar. Als ik mijn tekst heb ingeleverd, komen de volgende onderwerpen op de agenda: welke illustraties wil ik in mijn boek? Die zijn duur, schijnt. Vandaar ook hier maar meteen een verzoek: misschien heb jij wel ergens een foto in je archief zitten die je in een boek over veranderingen in de tijdgeest geplaatst wilt hebben.. Laat het weten, of je die 'typische jaren 60,zeventig, 80, negentig of 00 foto' in je album hebt zitten die je wilt delen met het publiek! Ik heb er zelfs een hyves pagina voor geopend. Als je op de titel van dit berichtje hierboven klikt kom je er direct. Spannende tijden hier, de komende weken..

Drukke crisisdagen, maar het wordt vanzelf juni

2009-05-02T05:37:00.001-07:00

Het is een druk voorjaar voor TKS. De crisis gaat enthousiast aan mijn deur voorbij tot op heden en waarschijnlijk ben ik een van de weinige ondernemers die daar met gemengde gevoelens naar kijkt: het is natuurlijk altijd fijn om gevraagd te zijn, maar mijn boek heeft een deadline in juni, en minder projecten betekent extra schrijftijd.. Je kunt nog zo lekker een half jaar naar Vancouver, Boston, Berkeley en Florida gaan, om daar ongestoord onderzoek te doen en te schrijven, uiteindelijk zit je gewoon toch weer in de drukte van het dagelijkse werk. Het zij zo, en het heeft zo zijn leuke kanten. Verleden week nog een erg interessant gesprek gevoerd met Ruud Koornstra, de oprichter van Tendris, een bedrijf dat investeert in wat ik noem 'gezonde groei denken': producten die het leven werkelijk beter maken en houden: bewust en milieuvriendelijk. Hij is de man die rondrijdt in een elektrische Lotus en een optimistisch verhaal houdt over de mogelijkheden van een nieuwe culturele lente. Hij is zeker een van de aanstichters van vernieuwing: verleden jaar hield hij alleen al 150 praatjes over zijn ideeën. En hij stelt dat de top van het bedrijfsleven in Nederland steeds vaker onderling spreekt over een nieuw platform voor zakendoen. Mooi. Tijdens een culturele winter spreken we, reflecteren we en herinterpreteren we. Het wachten is dus op het openen van de hekken die ons nog van een nieuw paradigma afhouden. Nog een of twee jaar geduld, zou ik zeggen, dan duiken we als schapen weer een culturele lente in, met zijn allen. Maar eerst ga ik nog maar even naar New York, om ongestoord te kunnen schrijven, vanaf half mei.

warm bath with manatee

2009-03-15T08:53:00.000-07:00

Florida. America always feels like a warm bath upon arriving, and Florida has the temperature to match. To write, America is ideal. Loads of material about culture, Universities abound and everybody seems interested in culture and writings about it. While waiting for feedback from my publisher we went swimming with Manatees, or zeekoeien (sea cows), as we call them in Dutch. This was a lifelong wish of José and Thea, old friends that also were in Florida this week. Manatees are the least aggressive animals on the planet, though big (up to 6 meters), and we saw a few. Now back to the book, starting on the chapter about our current timeframe, a winter culture, and the last chapter, about the future. The text has to be finished by June, so lots of work to be done still.. Well, have a few weeks to go, here, will stay until April 4. I am not complaining, the life of a writer suits me well!

Eric Mecking kon crisis voorspellen door Kondratief

2009-02-19T12:44:00.000-08:00

Terug uit Londen, waar ik tien dagen heb gezeten. Een stapel met kranten op tafel en waarschuwingen van vrienden in de mail: artikel over seizoenen in de Volkskrant. Klopt, heel aardig artikel over de Kondratieff cyclus, een economische theorie die steeds populairder wordt omdat hij eens in de zoveel tijd crisis voorspelt. En ja, dat klopt nu ineens weer goed. Ook Kondratieff denkt in seizoenen, alleen duurt zijn cyclus mij te lang: tot 50 jaar. Het artikel goochelt wel een beetje met jaartallen: de herfst van Kondratieff duurt volgens de schrijver tien jaar tussen 1920 en 1929 en maar liefst twintig jaar tussen 1980 en 2000. Dat kan natuurlijk, een cyclus kan best in lengte varieren. Mij wordt steeds vaker gevraagd tijdens deze crisis wat de relatie is van mijn culturele seizoenentheorie met de economie. Ik zal daar een wat diepere analyse van maken, maar ze lopen in ieder geval niet altijd synchroon. De cultureel bloeiende zomer tussen 1971 en 1977 viel tegelijk met een kleine oliedip en de culturele zomer tussen 1994 en 1999 kende juist economische voorspoed. Wel komen juist tijdens herfstperiodes veel gevallen van fraude en overmatig economisch opportunisme naar boven. Zal er dus een genuanceerd betoog aan wijden. Word maar vast nieuwsgierig naar het boek!

Healthy Profit Thinking

2009-01-27T05:00:00.000-08:00

Busy weeks. Last week I delivered a speech at an EABIS-PLEON dinner in The Hague. They asked me to place Corporate Social Responsibility into my theory of timeframes and share some of my concerns about the translation of corporate vision into new reality. That often doesn't work because some levels of a corporation have a conceptual mind, while other units have a pragmatic approach, leading to irritation, malfunction and sabotage ("Distant Dreamer!" versus "Figure Fucker!"). There is, of course, a way to connect conceptual vision with pragmatic acting.
Fragments of my speech will be placed on the Pleon.nl site soon. Or you can ask me for the content of my speech. Here is a fragment:
"In my day to day work I have noticed a huge gap between the visionaries and the people that have to implement their vision. And I am not the only one. EABIS sponsored research that even proves it. I quote: “There is a growing gap between business leaders’s understanding of the complex challenges that their companies must address, and their own organization’s ability to manage the desired response." CEO’s with all their good intentions can’t understand why the media do not believe their plans and goals, and even more disturbing, why their own organization does not seem to believe them. Well, after 20 years, it dawned on me. The answer, I can tell you, is easy: I have found there are 12 steps to be taken between the first vision and a new reality. 12 steps, that together form a circle. Only 12 steps to take. And in daily practice it already tends to go wrong with step 2.

My first experience is that all levels below boardroom often lack a clear and exciting image, a practical vision of how the new strategy will look and will influence their daily job. The frightening thing is, most just have no image at all. They do not really understand what CSR means, and when talking about it, they talk about it in what Freud would call superego terms: it is something we ‘should’ do. CSR is like when your partner starts complaining: ‘when will you finally grow up and take responsibility?’ Then you know the nights of drinking, lusting, abundance and Freudian ‘id’ are gone. What remains are the days of endless, responsible, discussion. Willem Lageweg from MVO-Holland even said ‘business people want to do their bit for a better world, BUT need to earn their profit.’ Mark the BUT. He’s reducing CSR to a sacrifice your company has to make. You are being reduced to a defensive, responsible individual. Do we really want CSR to be about defense and reduction, about something we do not really like, but rationally think must be right? Or do we want something that also feels right?"
And then I introduce the concept of HPT: Healthy Profit Thinking. More about that later.

Brief aan 2009

2009-01-02T10:30:00.000-08:00

Een klein stukje van de 'brief aan 2009' die ik schreef in opdracht van het magazine IM. Mooi om 2009 mee te beginnen.. Het hele artikel kun je bij me opvragen.

"Goedemorgen, 2009. Je tijd is daar, maar blijf nog even lekker liggen, want je bent er toch een uit een rijtje van rustige jaren. De Volkskrant benoemde 2007 tot een van de saaiste jaren uit de geschiedenis en ook 2008 bracht weinig vernieuwing, ondanks een economische crisis. Eens in de zoveel tijd staat de tijdgeest als het ware in pauze-stand. Dat is ook goed zo: het geeft rust, na een zestal jaren van maatschappelijke ontwrichting, begin deze eeuw. Zo gaat dat met de cyclus van de tijdgeest: als ons culturele schip op drift raakt, gooien we massaal het anker uit, keren de toekomst de rug toe en richten ons, tijdelijk, op het verleden; op zoek naar vaste grond onder de voeten. Het begon met een rij canons, die nieuwe ijkpunten moesten opleveren ten aanzien van onze eigen geschiedenis en discussies over ‘normen en waar-den in ons land’. En ons kabinet wordt regelmatig verweten geen toekomstvisie neer te leggen maar daarentegen ‘de spruitjeslucht van de jaren vijftig’ terug te brengen, waarbij een vrouw in een gouden bikini al voor een relletje kan zorgen en er serieuze plannen ge-smeed worden om alle coffeeshops te sluiten. Nostalgische en restauratieve programma’s zijn volop in de mode. Eén blik op de hitparade illustreert dat: tieners Adèle en Duffy zin-gen als oude zielen het jonge publiek toe en haken aan bij de soul van de jaren zestig en ‘alternatieve’ bands als Franz Ferdinand en The Editors brengen vooral de jaren tachtig terug in de herinnering. Bij onzekerheid over de toekomst voelen we een grote behoefte om terug te kijken. Dat helpt om straks weer goed vooruit te kunnen zien.
Terugkijken en reflectie passen bij je, 2009. Daarin heb je goede vrienden in het verleden. Andere culturele pauze-periodes leidden tot opvallende revoluties. Ik denk bijvoorbeeld aan 1962: het jaar voordat de Beatles doorbraken en ook in Nederland een revolutionaire jongerencultuur, met elektrisch versterkt geluid en lang haar door alle maatschappelijke gezapigheid heen brak. In 1962 gaf nog niemand een cent voor de kansen van wat later de meest beroemde groep uit de muziekgeschiedenis werd; de hitparade stond vol met sentimentele of nostalgische meezingers van Rob de Nijs, Anneke Grönloh of de brave Cliff Richard. En wie kon in het cultureel weinig enerverende jaar 1987 al de hedonistische hegemonie van house- en XTC vermoeden? Vanaf 1989 viel niet alleen de Duitse muur maar stortte heel Nederland zich in culturele opening en experiment. Zie de doorbraak van commerciële televisie, internet, Sex voor de Buch, Paul Meijer-reclame en het neo-liberalisme van Paars. In de stilte bereidt zich de revolutie voor en alleen de zeer gevoeli-gen vangen de eerste trillingen op. De rest is nog in winterslaap."

Het wintergevoel op de voorpagina

2008-12-16T01:07:00.001-08:00

Er wordt nog wel even afgerekend, afgesloten en gereflecteerd, zo blijkt uit de voorpagina van De Volkskrant, vanmorgen. "Megafraude VS kost Bos mogelijk miljard", "Brits opkoopfonds bracht PCM aan rand van afgrond" en "Donorbloed verrijkt bedrijf VS". En Derrick is ook nog dood. Dan hebben we de gehele voorpagina gehad. Crisis, fraude, oplichterij en een dode. De journalistenvakbond NVJ had om een onderzoek gevraagd bij PCM en hoopt op een debat over de praktijken van opkoopfondsen. Dat lijkt iedere keer bijna plaats te gaan vinden, maar ik zie nog geen werkelijk mediabrede en publieke verontwaardiging, dus misschien moet eerst de HEMA nog bezwijken onder haar schuldenlast of de crisis werkelijk toeslaan. Pas op het dieptepunt van de winterse crisis ontstaan de werkelijk vernieuwende ideeen. Ik zie nog geen nieuw alternatief voor opkoopfondsen in de media. 2008 en 2009 zijn nog gewoon 'winterse' jaren in mijn theorie. Net als 1983. 25 jaar geleden en dus bij uitstek geschikt voor terugblikken. Gisteren bij Pauw en Witteman zat Youp van't Hek aan tafel. Getoond werd de sketch waarmee hij in 1983 doorbrak: "lenen, lenen, 'talen, 'talen", over de lege financiele beloften van banken en verzekeraars die mensen alleen maar opjagen. "Dat zou je nu gewoon weer kunnen doen", zei Pauw. Inderdaad, dat kan. Opnieuw hebben we behoefte aan cabaretiers die ons weer even kunnen laten lachen om de idioterie van sommige financiele systemen, die ons dus nog steeds opjagen ('ons' dan inclusief de bankCEO's en de opkoopfondsen). De tijden veranderen, maar de seizoenen van de tijdgeest blijven.

2008-12-15T11:21:00.000-08:00

Weer terug in Nederland, met weemoed weg uit Berlijn. Fraaie dingen gezien, veel alternatieve energie, en de enorme werken van Jef Koons zijn van dichtbij veel mooier dan op papier. In Nederland kijken we nog vooral terug en verankeren we regels en handhaven wetten. Amsterdam is druk met zijn '1012', het plan om de wallen op te knappen en te 'reinigen', paddo's zijn verboden en het CDA speelt met de gedachte om ook de coffeeshop te bannen. De boeken over geschiedenis vliegen de winkel in (en hopelijk ook weer uit). 2009 moet het jaar worden dat ook mijn boek uitkomt. Heb er fraaie gedachten bij. Ondertussen een 'brief aan 2009' geschreven voor het blad IM, dat volgende week verschijnt. Een eerste publicitaire vooruitblik op het boek. Lees IM.. Wat wordt 2009? Nog gewoon een 'winters' jaar, zonder revolutie, voorspel ik. Maar de eerste voortekenen van een aanstormende lente zouden we toch ook moeten kunnen verwachten, ergens volgend jaar. Steeds meer mensen die ik spreek klagen over de stilstand in de cultuur, het blijvende terugkijken. Als die klagers drastische stappen gaan zetten, dan breekt in 2010 wellicht de lente uit binnen de Nederlandse cultuur.

Berlijn in je koffer

2008-11-11T13:56:00.000-08:00

Berlijn. Moet nog even goed bedenken waarom het direct als je het station uitstapt zo'n veel levendiger, energieker gevoel geeft dan Amsterdam. Er gebeurt veel meer, in kleine winkeltjes, restaurants, alternatievo's, extreme kunstenaars, etc. En dat na twee dagen.. Misschien komt het omdat ik in Kreuzberg logeer. Ik dronk mijn koffie in een walm van jeugdsentiment: allemaal van die leuke extreme figuren om me heen die ik in Amsterdam sinds mijn studententijd niet meer tegen kom. Zou ze bijna meenemen in mijn koffer: komop, we gaan Amsterdam weer eens wakker kussen! Iedere cultuur, ik heb het al eerder geschreven, moet zijn jeugdige extremen koesteren. Daar komt de toekomst vandaan!
Maar nee, ik wil schrijven, geen discussie zoeken. Vandaag met veel moeite de Staatsbibliotheek in gemogen. Mijn rijbewijs bleek geen identificatiekwaliteit te hebben, zoals de dame achter de balie mij drie keer op besliste maar vriendelijke toon bleef zeggen. (ja maar, dit kost me een hele dag, anders!) Haar chef kwam met hetzelfde verhaal, wees me vriendelijk op de voorkant: Das ist ein Führerschein, kein identitätskarte. Maar na een erg lange pijnlijke stilte die ik volhield met zielig kijken, streek ze over haar hart. Het kan ook in Duitsland. Als ik morgen maar mijn paspoort laat zien. Ik vind het goed. Lekkere bieb weer, hoor. Heerlijk gelezen over de jaren negentig, de jaren dat we nog geloofden in de beleveniseconomie en de jaren dat iedereen nerveus rondrende om al zijn persoonlijke grenzen op te rekken met bungeejumpen, parapenten, kinky parties, funshoppen, motorrijden en wat nog niet meer allemaal. Het lijkt al zo lang geleden..

Babbling art

2008-10-29T09:06:00.000-07:00

Done a lot. Seen Rock and Roll, the play by Tom Stoppard, about the way music plays it's part in history between 1968 en 1989. After the break it got really interesting, when three generations come together. I have already been thinking of a second book, about how each cultural season in my theory delivers another generation, who's formative years are heavily influenced by the spirit of the times. But let's finish this one first. Done a reading on modern art which was nice but a bit boring. Most modern art critics can't choose between being overly conceptual and use totally un-understandable language ("we can see the painter's concept of beauty forming by postmodern feminism being drawn into it's own language, eternally reverbating bla bla bla") or just showing tons of pictures without any story at all. Hope my book will do better. One interesting artist group reinvented graffiti and hacked computer games to spray their message upon walls in the game itself. Great idea. For the rest: writing, reading, buying music, seeing movies..
And flying back to Holland, tomorrow.

greed is a little less good

2008-10-16T06:05:00.000-07:00

Someone mailed me and asked about my opinion, working from my theory, on the credit crisis. I've written about it a few times already. But it is interesting that now more and more governments are willing to put limits on CEO salaries and dealings. Of course, it is easy to say that that is a sign of winter, when putting limits to some things and ending others is a necessity. Sceptics would say there is simply no other option left. But still, I hope there really will be an even broader discussion in society about the limits of dealing with our money. Because, in the end we are all responsible. About 8 years ago (I sound like Obama now) I wrote an article on how it is essentially our money in pension funds and savings accounts that enables hedge funds and agressive bank policies. When I mentioned that to even close friends, they became either irritated or changed the subject: "not my responsibility" (typical autumn response). But it is! You're paying for it this winter! If we all would have been just a little less greedy and would have demanded from our personal pension fund a reasonable but not excessive return on investment, then the problems would never amount to what we're facing now. There should be pressure from consumer groups now, from labour unions and from well known individuals to discuss what our collective limits are, when it comes to our money being invested by the Gordon Gekkos of today. That would be a very, very good investment in this winter period. Because in a few years cultural spring is arriving and then nobody has much interest in these things again. Think about the eighties..
Of course governments should already have placed limits on raiding and hedging and dangerous credits in the last winter period, between 1983 and 1988. Remember the small crash in 1987? That would have been a good moment. But alas, right then aggressive financial operations were still new and looked so effective to all the yuppies and governments still faithfully believing that greed was good. It is, be it limited.

Happy days and religulous statements

2008-10-15T06:29:00.000-07:00

Some days are just happy days. Today was a very good one. How it happens, I don’t know, but on the happy days I just open my computer in the morning, start typing and good sentences just flow out. And I know even when writing them. The day flew by writing about the revolutionary cultural spring period between 1988 and 1994, but inbetween I enjoyed lunch at a table in the sun, just to congratulate myself. Hey, I’m a Leo, they are supposed to be good at self-congratulation. After the afternoon work went just as well, I decided to buy tickets to a theatre show this Friday (Rock and Roll by Tom Stoppard) and take a movie. Religulous, a mockumentary about all the craziness of religion. Don’t know if it will show in Holland, but there were a lot of Dutch muslims and politicians in there (the boring old Wilders for instance). I guess Maher and Larry Charles (the man who made Borat-the movie) wanted to travel to Amsterdam when given the choice. And the fact that we understand English very well, so he can ask anything, but need a little extra time to phrase a response so he can throw about jokes and new questions helps too, to get a few laughs. Making jokes about the wildest stories in the Bible, Mormon books or Koran is always fun, but the concept of mockumentary is getting a bit boring in itself too. A few quotes, a lot of travel, quirky montage, but in the end Bill Maher proves he’s got the same one track mindedness as his interviewees. Had some fun laughing at American christian extremities though, and at least one point came across clearly: at least three different religions have the same storyline as the Bible on the birth and life of Jesus, only hundreds of years before and under different names. But no fanatical christian will be converted to a milder view. So no disruption here, just preaching for the already converted, so to speak.

American life..

2008-10-01T15:51:00.001-07:00

Ten days in New York, full of inspiration and fun, walking around, enjoying the skyscrapers and the museums. And the shops. Then Marcel flew home and I took the bus to Philadelphia. Just unpacked in my exchange apartment, which suits me fine. A whole month, dedicated to writing; really looking forward to starting tomorrow. A flash of happiness again today, walking the streets of Philadelphia. Spending a month in one place gives me a perfect sense of freedom. There is no hurry, no holiday stress ('what's next..??!'), only the feeling of quiet expectation, a detached and relaxed view on the world that really gets my inspiration flowing. No worries at all, so all thoughts can go into thinking about culture, and the changes over the years. We'll see how the inspiration translates into text, but I'm confident. After a few months of working hard on paid projects, now is the time to focus on my private project, my book.
These may be turbulent times for America, but they're reflective times for me. American life suits me, now. See you later, calvinistic Holland.

the seasons of art

2008-09-29T19:22:00.000-07:00

A small group tour through Here is Every, a exhibition in the Museum of Modern Art (MOMA) in New York. 40 years of modern art is the subtitle, so I ran to it, writing a book on the last 50 years of seasonality in timeframes. And found more than enough new evidence for my theory. Some artists even used phrases that fit my theory exactly, ranging from the 'personal growth for all' cultural summer (1971-1977), during which Bruce Nauman made a piece that pictures the oval circles of the world, combined with a text line like: "the need within me to stretch myself to a certain point". Yes, Bruce, that's a good summer-quote! But after everyone is stretching themselves, we enter eachother's 'bubble' and that leads to polarization and cultural autumn. At the end of the seventies, a lot of artist become insecure, making art that's not finished, that's partly not visible, and has, more often than not, (symbolic) death as a theme. The despair of autumn, you might call it, with it's sense of memento mori. Victor Grippo's work in the 1980s is a nice example, if you can read the text (will grow bigger if you click on it).. Eighties art is either rather reflective, introvert, or 'poppy', just like cultural winter predicts. And then, yes, really, things open up again and artist find new techniques, dive deeply into interactive art and a new optimism. But then it's the nineties and cultural spring again. Ah well, you will understand once you've read the book. Have patience and faith.

A meet with Philo

2008-09-26T19:30:00.001-07:00

Had drinks with an old colleague of mine, Philo, who now lives and works in NYC. It was interesting to hear about her experience with the American culture. She loved her work here, but said there were clear differences. Example: she's pregnant and pregnant women keep working until the last day of their pregnancy, if they can't afford leave without pay. Women rush to the hospital from behind their desk and are back at it after a month. Talk about work ethics. But they have to, because the work culture is very opportunistic and short term, in America, she found out. She also mentioned the hierarchy in work relations and the American need for structure: if she won't state exactly what she wants to get done, it won't get done. Where in Holland everyone wants to know what the long term company goal is, so they can work towards it, most Americans want to know what they have to do day by day. This means a lot of talk about the end goals in Holland, but also a lot of meetings about the daily process in America. It also shows in daily behavior: so much more daily things are regulated in New York. The government tells you what to do and what not to do much more often than in Holland. On the other hand: what's not regulated, is 'free-for-all' terrain. Yes, we noticed, looking at the financial institutions. And on the sideway: paper to be recycled is placed in huge plastic (!) bags on the sideway. One of those huge bags was filled with no more than 2 pizzaboxes and an empty shoebox..
The American culture is more extreme, it's always flips from the front of the coin to the back, while the Dutch often end up with a very broad in-between area: we keep balancing on the side. Cultural differences, they keep popping up, shame they are still so little studied in day to day business.

from holy war to bull shitcl

2008-09-22T18:56:00.000-07:00

New York. This weekend we visited the Guggenheim for photos of Mapplethorpe, but got Louise Bourgeois instead, the 96 year old artist, most famous for her enormous metal spiders, but this great retrospective showed that she has made expressive art since the sixties. Interesting. Just like the art tour we did, joining a group for 8 shows that ran in the Chelsea district. Interesting concept; go figure: 65 people, each paying 20 dollar to get some background on the shows. Worth it, though the man guiding could have dived deeper than the most basic information for his 1300 dollar walk of two hours. But he selected 8 good shows. We started with photographer-turned-artist David Lachapelle, who creates enormous tableaus in Hollywood luxury dream style but then with clashing story lines. In his biggest piece, Holy War, sexy soldiers are lying about, but with severe wounds or their legs torn off, while on the other side of the picture sheep are happily grazing. A bit heavy on the message, but beautifully done. We ended with famous artist Andres Serrano, who propelled himself into stardom with his Piss Christ in 1989: a crucifix dumped into a glass of his own urine. So shocking in those days that it caused the government to withdraw funding of several arts projects. I used his case in my book as an example of art on the threshold between winter and spring cultural periods. In the nineties he exhibited photographs in Groningen, among which a fistfucking scene and a woman drinking urine, that did not nearly cause as much upheaval, since by then culture had caught up with Serrano. I thought he was well past his date, but he has a new show that seems to shock again. I can't see why: I found it a little boring and predictable. This time, he has taken to photographing pure shit. And I mean that literally. Excrements of several animals and people. And the boring part: yes there was bull shit and yes, there was excrement of a priest too (title: holy shit). Our guide was enthusiastic, stressing the taboo subject of excrements. But is it that taboo? I did not find it very creative (hasn't someone done that better, long ago?). Anyway, it was a trip from holy war to holy shit. And I do think David Lachapelle reflects our timeframe better than Andreas Serrano. But a new spring in art they both do not represent. Will keep looking for that.

Jeff Koons is back..

2008-09-04T10:32:00.000-07:00

Jef Koons, de icoon van de kunstenaarswereld eind jaren tachtig, staat weer helemaal in de belangstelling. Zijn tot enorme proporties opgeblazen "ballonnenhondje" staat op het dak van een museum in New York, hij mag als eerste levende kunstenaar een tentoonstelling inrichten in Versailles, en ook in Chicago komt een overzichtstentoonstelling. "It's Koons-time", schrijft de Volkskrant vandaag. "...maar hoe komt dat? En waarom nu? En wat heeft hij, de meest oppervlakkige van alle kunstenaars, toch dat beklijft?" Het zat er al even langzaam aan te komen, meldt de krant. Ja, logisch. Het is weer volop winter in de cultuur, en Koons werd groot tijdens de vorige winter. Zijn werk raakt opnieuw een snaar bij mensen. Simpel, happy-go-lucky, op de rand van kitsch. Ook toen al was men verbaasd, en soms ook boos, bijvoorbeeld toen het Stedelijk Museum Ushering in Banality aanschafte, een manshoog schoorsteenbeeldje van een varkentje dat voortgeduwd wordt door engeltjes. Ach hoe mooi volgt de realiteit de theorie. Nog een keer de Volkskrant: In de jaren negentig, de jaren van de sociaal betrokken kunst en de relational aesthetics, waarbij het publiek het liefst moest meedoen aan het kunstwerk, stonden Koons spiegelbeelden er te opzichtig leeghoofdig bij, als een souvenir van de narcistische jaren '80" Hoef ik niks aan toe te voegen. Jeff Koons is een winterkunstenaar.

winterse afrekening met de herfst van tachtig

2008-09-02T01:44:00.000-07:00

Nu de winterse tijdgeest in 'full flow' is, beginnen steeds meer mensen in mijn omgeving voorzichtig vragen te stellen: 'dat met die Duyvendak, hoe past dat nou in je theorie..?' Nou, dat past heel goed. Moet volgens velen nu het boek snel afschrijven: terugblikken is nog steeds actueel.. Ik heb helaas de eerste uitzending van het nieuwe programma van Max Westerman nog niet gezien, gisteravond, maar in een introductie laat ook hij de winterse tijdgeest in Nederland in vogelvlucht zien: allerlei krantenberichten over achtereenvolgens het verbieden van kraken, het sluiten van bordelen, zero tolerance at dance parties, en nog veel meer zien. Reflectie, grenzen stellen, afrekenen, normen en waarden verankeren, het zijn belangrijke aspecten van de winter-tijdgeest. Ik zelf vind ook de discussie die de Volkskrant nu al wekenlang op de nationale agenda plaatst interessant. Een paar dagen geleden alweer plaatsten ze een bericht over hoe de vakbond om moet gaan met zijn pensioeninvesteringen, die via opkoopfondsen renderen. Alleen zorgen die opkoopfondsen voor het uitmelken van dezelfde bedrijven waar hun leden hun dagelijkse brood moeten verdienen. Interessant winters-ethisch dilemma. En net als het kraakfenomeen zijn ook de opkoopfondsen groot geworden in de herfstperiode van begin jaren tachtig. In mijn boek behandel ik krakers en yuppen dan ook naast elkaar, als twee kanten van dezelfde medaille. Beiden leven van anarchie, het creeren van een eigen wereld, zich duidelijk onderscheiden en afsluiten van andere groepen. Extremen raken elkaar, omdat ze vanuit dezelfde tijdgeest ontstaan zijn. Grappig is dat nu ook de extremen van Rita Verdonk elkaar blijken te raken: in de jaren tachtig blijkt ze ook nog weggesleept te zijn bij een krakersdemonstratie. Nu wil ze kraken verbieden. Ach ja, die winter. Ik ben al blij dat het herfst-karakter van Geert Wilders over zijn hoogtepunt heen lijkt te zijn. Misschien dat we zijn acties over twintig jaar dan nog eens tegen het daglicht kunnen houden?

Is Michael Phelps still arrogant?

2008-08-12T12:27:00.000-07:00

Interesting: many American visitors reach this blog by a combination of 'Michael Phelps' and 'arrogant' or 'arrogance' (I wrote an entry about Phelps last year.) A few have mailed me today. Of course, whether he is arrogant or not is absolutely irrelevant if he wins 8 medals. But as we're living in a mediaworld, it would be such a better picture for everyone outside the competitive areas of America if he would be able to manage just a little smile..? I think he can't help it, it is his 'typical American-ness'. The way he talked about the relay win to the Dutch swimming legend Inge de Bruijn who interviewed him at the swimming pool: 'it is our medal, our number. It belongs to us'. Oops..? The medal goes to the best team, and in Sydney and Athens the Americans weren't that. There's an interesting cultural difference here. The Dutch often make themselves smaller after winning, the Americans only grow. After winning the Women's relay gold, last Sunday, the Dutch team kept giggling and laughing and stressing their team spirit and the 'typical Dutch underdog role'. Michael Phelps looks like he is on a crusade and can't be happy until he won the last of his battles. But well, I guess he's never had any time left between practice to work on a friendly personality. I admire that fighting spirit, but liking it? That's difficult, but then again, irrelevant. I can only hope that after winning the eight and last one, he'll finally be able to manage that truly winning, open, spontaneous, excited, warm human smile. It's my typical Dutch-ness, forgive me. And I know several Americans who will be able to manage at least a little smile at this point.

For those interested: by clicking on the title of this entry you can read the original piece.

Nederlandse Wintercultuur in Zomergasten?

2008-07-23T12:12:00.000-07:00

Zondagavond Bas Heijne als interviewer in Zomergasten. Ben benieuwd naar zijn insteek. Zijn columns over de tijdgeest knip ik regelmatig uit voor mijn boek, dus wie weet, zal het programma ook een bespiegeling op het verloop van de tijdgeest inhouden. Anders draaf ik persoonlijk wel op als gast, volgend jaar. Heijne houdt van TV, zegt hij in de Volkskrant. De opkomst van Fortuyn was geen verrassing, meent hij, als je lette op de uitzendingen van de commerciele televisiezenders in die tijd: televisie geeft niet perse een realistisch beeld van het echte Nederland, maar wel van de pre-occupaties van onze samenleving. Eens.
Dat het wintertijd in de cultuur is blijkt nog steeds wel uit de programmering, maar interessant is ook de stellingname van TV criticus Wim de Jong. Het valt hem op dat er zo weinig 'Nieuwe Vent' programma's gemaakt worden in Nederland, in tegenstelling tot Engeland, waar ze acteur Ewan MvGregor op een motor rond de wereld sturen, met als resultaat een stoer programma vol mannenvriendschappen en mannenhumor, net als Top Gear of Big Wine Adventure. Mannendingen zijn wel iets voor een wintercultuur, maar niet in het cultureel sterk vrouwelijk georienteerde Nederland. Daar heb ik jarenlang leuke presentaties over gegeven, bijvoorbeeld aan een verbaasde nieuwe CEO van Vodafone, die vanuit Engeland naar Nederland kwam en het pand niet inkwam omdat hij nog geen pasje had (zie over cultuur www.geert-hofstede.com en www.mariekedemooij.com). Wij moeten het tijdens een wintercultuur doen met Beau van Erven in een Hollandse Nostalgische Quiz en de overkeurige Humberto Tan, of met al die chagrijnige sportkoppen op leeftijd. Dan nog maar even een hilarische onderzoeksuitkomst: de aanhangers van Trots Op Nederland zijn het minst trots op Nederland. Dat daar nou geen leuk televisieprogramma van gemaakt wordt!

de fraaie flanken van de maatschappij beroofd van Vera

2008-07-16T08:01:00.000-07:00

Gisteren bij de begrafenis van Charles Lücker geweest. Indrukwekkend. We zwommen in 2001 en 2002 in dezelfde baan en vervolgens ook samen estafettes in Sydney. Pas na een tijdje kwam ik erachter dat de licht verlegen Charles een ‘in Amsterdam wereldberoemd’ alter ego had: Vera Springveer. Nu hou ik niet van mannen die denken dat ze instant leuk zijn zodra ze een jurk aantrekken; ik heb tijden geweigerd naar playbackende travestieten te kijken. Vera was echter een klasse apart, (misschien samen met Dolly Bellefleur). Charles was niet zomaar een travestiet, maar veeleer een uitstekende performer met een stem als een klok. Hij was de enige man bij Girls Wanna Have Fun (een vrouwengroep met onder andere Frederique Spigt, de zusjes Klemann (Lois Lane) en oud-Bombita Robbie Smits). Mannelijke ambitie die zich omtoverde in een showstelende diva, zo omschreef Monique Klemann hem tijdens de uitvaartdienst: ‘Naast Charles voelde ik me altijd een beetje een zingende huisvrouw’. Ikzelf vond hem op zijn best in ‘the Days of Ziggy Stardust’, waarin hij nummers van David Bowie deed. Wellicht nog extravaganter dan de Vera Springveer shows, maar gek genoeg is het geen travestie wanneer je geen jurk aanhebt. Een kippenvel show. Je bent echt goed wanneer je door performance en stem extra diepgang geeft aan Bowie-nummers. Nu is Charles overleden, aan de gevolgen van aids: het kan nog. En dat nu steekt me zo. De Nederlandse cultuur heeft zijn extravagantie hard nodig, misschien wat minder tijdens deze culturele winter, maar zeker over een jaar of twee, als we weer aan een lente toe zijn. Vernieuwing komt vanuit de flanken van de maatschappij. En die moeten we dus koesteren. Ik had Charles graag een doorbraak zien maken en Nederland het plezier gegund. Nu moeten we het doen met wat flarden op YouTube en een dvd.

80s winter in Holland

2008-07-08T10:13:00.000-07:00

Ach, die jaren tachtig. De jaren dat we van burger ineens overheidsklant werden. De jaren zeventig met zijn participatie-denken wordt afgesloten, nieuwe modewoorden bij de overheid zijn beïnvloeding en doelgroep-denken. Geert Mak schreef er in het begin van zijn carrière een spits boekje over. Vanaf 1983 tot aan 1988 probeert de overheid de ongure gepolariseerde herfstcultuur van de jaren ervoor te bestrijden. Het overheidsgezag is danig afgenomen door vredesdemonstraties, krakersrellen en vallende kabinetten. Dus zijn regering en gemeenten naarstig op zoek naar maatschappelijk draagvlak voor hun beleid. En dat wordt meestal gevonden bij de middengroepen. Dat betekent meteen ook marginalisering van andere groepen. Mak: “Gekken en gedetineerden,wilde stakers, provo’s, krakers, allemaal werden ze door bestuurders en massamedia voorzien van bepaalde negatieve kenmerken, waardoor ze naar de marge van de samenleving werden gedrukt. Het werden zodoende groepen waarmee geen fatsoenlijk mens meer iets te maken wilde hebben: volksvijanden, gevaarlijke gekken, onverantwoorde elementen.”
Dat riekt naar een culturele winter: hergroeperen, herijken, draagvlak creëren en normen en waarden verankeren en ongewenste elementen buitensluiten. Onze huidige wintercultuur heeft eenzelfde basis: de regering richt zich opnieuw vooral op de middengroepen en in plaats van krakers stigmatiseren we heftig allochtonen en (nog steeds) de gekken en gedetineerden (TBS, bijvoorbeeld..) Nogmaals Mak, in 1986: “Veel mensen zijn - vaak als reactie op de ongrijpbaarheid van de grote maatschappelijke problemen - overgestapt op een ‘hier en nu’ houding, een levenswijze die voor een groot deel bestaat uit consumeren. Een denken op wat langere termijn ontbreekt vaak; op hun eigen leven, laat staan op de toekomst van de samenleving. Grote groepen mensen hebben zo min of meer afgehaakt in het denken over de sturing van de maatschappij. Berustend laten ze dat nu aan anderen over - ze winnen er een flinke dosis gemoedsrust mee en dat is de prijs wel waard.” De passieve burger is een geheel nieuwe ervaring gedurende de jaren tachtig. Nu zijn we er al gewend. En dus noemt premier Balkenende ons ondertussen een zeurderige en ontevreden klant. Maar het probleem is eerder dat Nederlanders gewoon slecht zijn in de beste oplossing tijdens winterperioden: een heldere visie communiceren, waar mensen zich achter willen scharen. Ook dit kabinet krijgt de burgerklant niet uit zijn zeur-stoel.

Back in the Netherlands

2008-06-27T11:18:00.000-07:00

Weer terug in Nederland, waar de culturele winter op volle sterkte is. Grenzen stellen, normen herijken, zoeken naar gemeenschappelijke waarden, etc. Daarin passen de toestanden over embryoselectie (waar ligt de grens) en over de fraude door uitkeringsgerechtigden (normovertreding!). "Maar liefst 25 miljoen per jaar wordt er gefraudeerd", roept een staatssecretaris die zich als krachtig leider wil neerzetten, "en dat kan niet, van ons aller belastinggeld". Opvallend vind ik altijd dat politici zich drukker maken om teveel betaald geld dan om te weinig binnengekregen geld: de top-10 van de Quote-500 fraudeert per man per jaar 25 miljoen, vermoed ik. Maar het gaat blijkbaar om het nog eens herijken van de norm. En daar is niks op tegen. Vandaag in de krant nog een interessant voorbeeld van het verschuiven van de tijdsgeest. Gedurende de jaren negentig werd geexperimenteerd met 'intieme therapie' voor tbs'ers. Volkskrant haalt Jos Poelman aan, de directeur van de Pompekliniek: "Het experiment waarbij een lichaamsgerichte trainster zedendeliquenten aanraakte en door hen aangeraakt werd, hoorde helemaal thuis bij de jaren negentig. Het was de tijd dat er nog prostituees in de gevangenis kwamen. We hebben nu een veel bekrompener idee over seks en delinquenten. In die tijd waren we nog een ruimdenkend volk." Inderdaad, tijdens het experiment (1995-1998), dat door alle instanties gesteund werd, zaten we in een zomerperiode. En nu in de winter. Waarin er dus door een tbs'er, die toen heel tevreden was, een klacht ingediend wordt: er was sprake van seksueel misbruik, vindt hij nu. Nieuwe tijden, oude normen.

Knies goes glamour

2008-06-17T16:45:00.000-07:00

Started on a chapter about winter 1983-1988 yesterday, and was writing about the changing character of heroes in popular culture during different timeframes. In cultural summer, everyone can be a hero, if he rises up to the occasion. Mostly movies therefore portray antiheroes or heroes that don't take themselves too seriously. But that changes in winter. The winter hero is strong, never ironic and is not at all like you or your neighbour. The cultural winter hero has been predestined, and always stuck out from the crowd, And writing about the changing face of heroes (just look at the James Bonds through the years and you see how culture moves in seasons!), I suddenly saw an article about GLAMOUR in one of the magazines I brought with me. Interesting.. In Dutch, however:

De eerste bekende betekenis van 'glamour', volgens Stephen Gundle, die een boek schreef over de geschiedenis van het woord, volgt uit een gedicht van Walter Scott, uit 1805: ‘een betovering die waardoor alles beter en aanlokkelijker lijkt dan het in werkelijkheid is’. De beschrijving geeft de behoefte aan glamour in de jaren tachtig goed weer. Mensen voelen de behoefte aan sprookjes, aan een volmaakte wereld waar het aan niets ontbreekt, om de culturele onzekerheid van alledag te overstemmen: “de wereld van de glamour is die van luxe, goud, diamanten, snelle auto’s, stijlvolle, sexy mensen, het theatrale gebaar. Glamour is nooit subtiel, bescheiden of onopvallend chic, het is een explosie van publiciteitsgericht vuurwerk, bedoeld om ontzag, verwondering en afgunst in te boezemen. Glamoureuze mensen hebben] allemaal één of meer van de volgende eigenschappen: uiterlijke schoonheid, grote materiële rijkdom, een leven dat tot de verbeelding sprak, buitenstaanderschap, een voorliefde voor het theatrale, het visuele, een ongewoon, bijzonder aura.” (Hollands Diep, juni 2008, 44).

Glamour is een zeer culturele-winterse behoefte, blijkt maar weer. En inderdaad zijn de sterren van de jaren tachtig ofwel glamoureus (Dynasty!) ofwel zo anders dat ze buiten iedere categorie vallen (Michael Jackson), die zijn eigen imago vanaf het begin bewust als 'bizar' aanstuurt (dat woord moeten journalisten die hem interviewen verplicht gebruiken, minimaal drie keer per tekst). De jaren tachtig zitten vol met pop-culturele helden, van Keith Haring tot de Terminator, van Rambo tot Reagan. Allemaal omdat we in winterse tijden behoefte hebben aan een sterke leider, iemand die ons gewoon zegt wat te doen en ons red uit de verwarring. Dát nu begrijpen Balkenende en Bos maar moeizaam in de huidige culturele winter. Helaas doen wat populisten aan de rechterkant dat beter. Niet alleen in Nederland, kijk ook maar naar Italië. Dan maar hopen dat ons huidige kabinet in ieder geval doormoddert tot aan een nieuwe lente.

memento mori or carpe diem?

2008-06-12T21:53:00.000-07:00

Have been writing on the chapter about one of my favorite timeframes, the period between 1977 and 1983. Perhaps because I lived through it so consciously, I enjoy reading and writing about it. It was quite a job getting the turbulent happenings during the period, from Punk to Disco, from squatter to Yup into a coherent piece of text. But 26 pages further, I think I can just about oversee this autumn timefame. Like most autumns, it starts when people in the summer timeframe begin to take so much personal space that everybody stands on eachother toes: conflict! Frustration! Polarisation! In the end, polarisation takes two distinct paths: Memento Mori (endings, pessimism and nihilism) versus Carpe Diem (hedonism, dance like there's no tomorrow, opportunism). It's interesting to see that punk and disco each occupy one side of this coin, and so do Yuppies and Squatters (very big in the eighties in Holland). Punk and squatters stepped out of society, disco and yup milked it for what it was worth. Both, however, did not invest, perhaps for the right.. Ofcourse, in the end, both gave way to the simpleness of the winter timeframe, starting around 1983. Must say, in those days, my brain was Memento Mori, but my feet felt like Carpe Diem. I have always been a little dualistic. I can still remember dancing in the Fizz in Amsterdam in 1982, where all Dead Can Dance and Cure (two depri-groups) fans danced around, all in black, hair painted black and combed into an explosion, white faces, black clothes with long sleeves, and their hands clasping those sleeves for security. They danced around like wounded ravens, with their faces always on the floor, never looking up. I loved the music, but I never felt like a complete fit. For one thing, I kept looking up and around. Well, I was wearing red, yellow and blue anyway, in those days. Hey, they were polarized years and I did my bit!

the culture of countries and the eighties

2008-06-07T21:12:00.000-07:00

This was my Eighties week. Shame the library closed at five this Friday and doesn’t open on Saturday. I was really into it. But I had a very interesting meeting with a ‘friend of a friend’ who lives here instead, this morning over coffee. Learnt more about life in America and we had a lot of fun discussing the cultural differences she encounters, being Dutch, in the American workplace. Want to know more? Book my presentation “Welcome to Holland” or visit www.Geerthofstede.nl. It has information in English. Or visit Wikipedia.

But about the eighties. The decade of opportunity, wealth and simple answers to difficult questions. Reagan won two elections with his patriottism and populism. Critics might rail against his simplicities, his evoking of nostalgia for a national past supposedly simpler and more pleasant, for presenting illusions that easy solutions to complicated problems existed. Americans in the eighties felt otherwise. They were in the mood for the resurrection of old myths. In the simple optimism of Ronald Reagan, they found what they were seeking. “The era of self-doubt is over,” Reagan had said in his inaugural address, and the nation cheered. Not in decades, perhaps not in the century, had acquisition and flaunting of wealth been celebrated so publicly by so many. The art of self-promotion was elevated into a new category. The most succesful exemplar of the form was the one who gave the age its most deserved name. It was the decade of the Art of the Deal, and no one received more attention as the premier deal maker of the times than Donald Trump.
And next to the unbelievable but very real Trump, we had J.R. Never had television presented such a diabolically greedy man as J.R. Ewing. He was a heartless monster driven by his libido and his lust for money. Never had viewers seen such a procession of wealth and possessions and desirable women. J.R. was the American dream gone haywire, but it turned out an American dream millions wished to experience. “Dallas” and its prime-time imitators were not the only avenue to escape problems by entering a fictional world where, as historian Ruth Rosen put it, a yearning “for perfect love in a mythic community” could be fulfilled. By decade’s end the daytime TV soap opera audience had risen to about eighty million each week. And of course we had the Reagan’s real life soap, the whole decade.

winter brands

2008-06-03T21:17:00.000-07:00

The library is great here in Berkeley. Been diving into the eighties. Much on Reagan; will later compare his populism during the autumn and winter timeframes dominating the 80s with Dutch populism during the autumn and winter timeframes that dominate culture again since 1999. On the lighter side of life the 80s were also the years of Calvin Klein and Ralph Lauren. Both born in de Bronx from Jewish immigrants, Klein in 1942, Lauren in 1939. Klein used the beginning of the 80s to turn men’s underwear from functional boxer shorts to sexy briefs with his name adorning the elastic, and made a perfume into a national Obsession. Klein’s advertising campaigns, oozing sexuality, pushed the boundaries of what was considered proper, evoking discussion and therefore an competitive edge during the hedonistic and opportunistic autumn part of the eighties. Photographer Bruce Weber turned the buff Olympic pole vaulter Tom Hintinaus into one of the decade’s most popular pinups - for women and men. Klein himself became a caricature of eighties hedonism. He did everything and everyone, separated from his first wife, got himself a younger new one, all of which didn’t keep him out of Studio 54 and the pants of men.
Ralph Lauren (who’s best kept secret was his birth name, Ralphie Lifshitz), invented the name Polo for his line of wide colorful ties in 1967: “A little cachet,” he would recall. “Glamorous, international, and playboyish. Very suave characters went to polo matches.” In 1972 he adornes his shirts with the poloplayer. Halfway through the 1980s Ralph Lauren appealed to a public returning to traditional values and anxious about their status. And as with Calvin Klein, lavish advertising campaigns and Bruce Weber photographs swept him upward, although Lauren ads evoked elegant British country houses rather than sleazy San Francisco bathhouses (hey, it was a winter timeframe by then!)
Only a few months after opening his grand flag store on Madison Avenue in NY in 1986, Lauren makes the cover of Time: “Selling that sporty look, Polo’s Ralph Lauren”. That’s how important brands were in the eighties. The cover, starring Lauren looking like he just stepped out of a tennis court, is only subtly spoiled by a small heading in the corner: “Chernobyl - A Startling Report”. The world may be on fire, there are always a brand to safe us. (And to honor winter, I have bought a Ralph Lauren jacket, just the thing for a middle aged man)

Vulcanic spring and its build-up period

2008-05-31T10:58:00.000-07:00

Revolutions are often not what they seem. Cultural spring May arrive with a bang, but it always depends on a lot of work being done underground during previous ‘seasons’. Spring can only arrive because of the previous reflective winterperiod. And it’s interesting to discover the lines throughout history. Earlier I wrote about the cultural spring during the late sixties, which during the start based itself on efforts of the Beat generation during the fifties and the ‘somewhat boring’ cultural winter from 1960-1965. I’ve been reading about the nineties lately (luckily the Americans DO write about recent history). In 1989 we saw the emergence of a new cultural spring, with lots of youth activity (housemusic, raves, XTC), but also the rise of commercial television, mobile life and the first start-ups that predicted the internet-revolution. Economic data credit the internet with generating more than a third of America’s growth between 1995 and 1998. But was it a revolution? Not if you read Haynes Johnson’s book ‘The Best of Times’:
“Fables not withstanding, the Internet isn’t new., nor did the technological advances that made possible the prosperity of the Nineties suddenly spring to life in places like Silicon Valley. Both were created by government sponsored work carried out at immense cost over many decades.”

A scientist, Vannevar Bush, convinced president Truman at the end of the second World War to heavily invest in basic science and to stop depending on the import of European knowledge. In his paper, Bush already describes a ‘Memex’, a ‘small box with a slanting translucent screen, at the end of your desk’ that would allow mankind to profit from the inherited knowledge of the ages. More than half a century later, IBM decribed his article as a ‘time-bomb essay’. So far ahead of its time that it takes decades to recognize its genius. J. Licklider, another scientist ahead of his time, quotes Bush as his main inspiration. In an article during the reflective winterperiod of 1960-1965, Licklider describes how computers will connect and form ‘interactive networks’ of ‘on-line communities’. He even predicts ‘electronic pointer controllers called ‘mice’’. Another time-bomb essay that didn’t attract much attention, outside of government institutions. Which kept investing, making it possible for Netscape-creator Marc Andreessen to run with the knowledge from a protected and sponsored university and become a billionaire by commercializing the ‘browser’ technology in 1994. That’s what happens. Knowledge slumbers, slowly building up explosive power, like a vulcano. It takes the right cultural framework and a few smart people understanding the times to detonate a cultural bomb. Spring is vulcano time.

I Lost my man to Barack Obama

2008-05-19T21:37:00.000-07:00

Went to the Obama-rally, waiting three hours in the sun to hear the man. He was worth it, I must say. In reality I like his words better. When I hear one of his speeches from a distance on the net, I find his voice a little metallic, but it works with a crowd. And there was a crowd: 72000 people. We won't see them coming together in a park in Holland to hear Wouter Bos speak.. Marcel was on a cloud of his own. I already lost him to Obama before we came to America. Every free minute is spent on the internet, looking for more clips and news around the primaries. I have to beg to read my mail and write this blog. Is that why his voice began to irritate me?

Important question: did we hear cultural spring in Obama's words? His claim 'YES WE CAN' is about moving forward, new goals and crossing barriers, but I found a lot of cultural winter in his speech too, talking about principles, honesty, cleaning up Washington, etc. He will still need that when the real elections start. Because it is still cultural winter, and people might still back off from the 'change' he stands for. Check out one of his speeches and decide for yourself. In my theory, spring will really take of in a year or two, but Obama might just be one of the instigators.

Portland group in waiting

2008-05-17T21:10:00.000-07:00

Back in Portland. Sid, a friend of our home-exchangers, picked us up at the airport, took us to diner and has even arranged a pass for his fitness school, so I can swim. Great guy, a retired judge with enough story material, especially since he has diner with Barack Obama tonight.
Have been to the swimming pool only once, mainly because I started shivering two days ago (while it was 32 degrees outside) and the light headache I developed in SF exploded, making me swallow more painkillers in a day then I have done in the last ten years (but then again, I haven't been sick in years..)
Today was the first day I went out again, and we had a few great hours on an art fair in North East Portland. We were very impressed by work of Bouche de St.Rough, a woman with a quite traumatic youth story, a paranoid mother, living on the streets since age 14, living on money hidden in old magazines, sent by her grandmother. Her biography turned more extreme by the page, but her work was matching it. Beautiful. Then the gallery owner told us the artist would be making an appearance in half an hour. We waited and met her, who turned out to be a man, David Strough, who works using different identities and was quite talkative. We discussed the art scene, and similar to some discussions I've had with Dutch artists in Amsterdam, the scene in Portland is 'in waiting'. The Portland Group of artists is searching for new routes, but none has surfaced, everybody is still looking back and at eachother. Again, it's still a cultural winter. People are getting together to discuss new ideas, but only when cultural spring will arrive, will a clear winning route surface. We will wait for that, and to embrace every chance of change, we will join a Obama rally here in Oregon tomorrow. That is, if we can get within hearing range.

San Francisco keeping quiet

2008-05-10T21:21:00.001-07:00

Seen some beautiful buildings today and a good exhibition of Leibovitz photos yesterday, when Hazel, a friend of Marcel’s drove us around town. Fun day, but.. After a few days in SF, I’m beginning to see what is lacking. I am a bit disappointed, because I had memories of a very vibrant city from my last visit in the beginning of the 90s. There was music coming out of bars then, and singing or actively talking people on the streets. Activist threw leaflets at you, and galleries had lively openings all around.
Now I found it sterile at first, though there is enough to see and do, there is no real lively feel on the streets. When we were having coffee in The Castro, today, it suddenly dawned on me. The city and the people, at least at the places we visited, have simply aged with us. What we were missing was the simple vibration of youth. They must hang out somewhere in this city, but we haven’t found it yet: the energy source, the vulcan on which true city life dances. May be the energy has gone underground again, as it should during cultural ‘winter’periods, as we are having the last few years. I hope so, because at the moment, SF almost looks like an average American city to me. As I am writing this, thunder is making itself heard. Hope it’s not the very real underground power that continuously threatens this city. A vulcano of youth could bring along a cultural spring, but an earthquake would overdo it a little, I feel.

Concepts

2008-05-08T18:52:00.000-07:00

Het is altijd weer genieten, zo'n stad als San Francisco. Gewoon rondslenteren, huizen bekijken, cd's en boeken kopen, koffiedrinken, gezicht in de zon. I could learn to live like this. Even small setbacks do not matter to me, when I am feeling at ease; it could well be that my exchange with Berkeley is off, since my exchanger has severe back problems at the moment. Better keep an eye out for another appartment in SF or Berkeley, starting June. Even more content after visiting the SFMOMA, the museum of modern art here. Very impressed by the work of photographer Friendlander, of whom the museum had almost 400 astounding symmetrical and humoristic photographs combined into neat sections. Even an old lady couldn't help herself and starting shouting 'but these are SO GOOD!' I couldn't agree more. Even saw two Mondriaan's, for years my favorite painter. And a few works that figure in my book, yes, art has cycles too. One could wonder whether there are lines between Mondriaan in the twenties and for instance the works of Donald Judd in the seventies. The heavy conceptualization both artists use is in total contrast with other movements, like Pop Art of the sixties. We'll see whether I can get to the bottom of that. I already noticed that writing about art is very, very tricky. It seems you can only make a point if you write in words and sentences that match the most abstract of works. Otherwise you're dismissed as superficial. Not my style, arty talk.
Saturated with images and thoughts back to the wonderful apartment. Until now, everthing works out perfectly. Life is good.

Dry or wet coffee?

2008-05-06T08:03:00.000-07:00

Portland, vroeg in de ochtend. Zondag hebben Carl en Richard ons heerlijk rondgereden langs een aantal mooie plekken, waaronder het Washington Park, met al zijn rozensoorten. Heel bijzonder, omdat Richard daar een eigen roos geplant heeft, als eerbetoon aan de vrouw die hem bijna vijftien jaar geleden haar hart schonk. Letterlijk dan. Vandaar die sticker over donorschap achter op zijn auto. Na het afscheid op het vliegveld hebben we nu het rijk alleen. Gisteren daarom meteen maar even de stad ingereden, langs de grootste boekhandel van deze kant van Amerika. Ineens waren we drie uur verder en hadden we twintig boeken in ons mandje. Lekker hoor, die Amerikaanse prijzen. Ook al weer een nieuw koffiefenomeen ontdekt: een nieuwe vraag.. "Do you want your capuchino dry or wet?" Ik heb voor dry gekozen. Die was lekker, trouwens, maar dat zal de wet-variant ook wel geweest zijn.*
Straks worden wij op onze beurt weer opgehaald door Sid, die ons naar het vliegveld zal brengen, voor ons weekje San Francisco. Ook daar zit weer een huizenruil achter, we zijn benieuwd. Sid heeft ons gevraagd of we niet naar zijn strandhuis bij de kust van Oregon willen, en dat klinkt erg aanlokkelijk. Dus wie weet wat we nog allemaal gaan zien van de natuur hier.

*A dry cappuccino has more foam, a wet cappuccino has less. There's a fine line between a very wet cappuccino and an extra-foam latte.

Portland, here we are

2008-05-02T18:02:00.000-07:00

Goed aangekomen in Portland, voor een korte vakantie, en daarna een lekkere schrijfsessie in Berkeley. Weer even weg van alle gedoe, afspraken, werk, lunches, etc. en weer helemaal wijden aan het schrijven van het boek. Waar sommigen nu al besmuikt naar vragen: "hoe... staat het ermee?" Had ik maar niet moeten roepen dat ik naar Vancouver ging om een boek te schrijven, dan verwachten mensen ook dat het al af is als je terugkomt.. Nee hoor, dat duurt heus langer dan een paar maanden.
Hier zijn we opgehaald door Carl en Richard, die wat nerveus ronddrentelen, maar dat kan ook komen omdat ze op dit moment een zangvoorstellen aan het geven zijn, terwijl Marcel en ik vechten tegen de slaap. Morgen gaan wij ook kijken, en daarna vliegen zij naar Nederland. Het blijft een fantastisch idee, dat huizenruilen.
Een geweldige achtertuin hier, lekker rustig. Dat schijnt wel te veranderen wanneer het licht minder wordt. Een eekhoorntje hebben we al gezien, maar vanavond komen er waarschijnlijk nog wasbeertjes en misschien zelfs een coyote bij. Niet dat wij dat gaan merken. Ik ga lekker slapen.

Guru Is So Last Century

2008-04-02T12:38:00.000-07:00

Dutch research agency Ruigrok/Netpanel published 'The Guru is so last century', proving 65% of all Dutch organizations send someone to a trendpresentation regularly, which they find entertaining but mostly not very useful. The stories are too broad and translation to everyday practice is missing. Hmm, why do they keep going then? Some companies invited the trendwatcher over and those companies were very positive about the results. That's my recollection too. I did a lot of trend presentations over the years, but mostly on specific request. There is, of course, a difference between a presentation before 200 people and a workshop with ten people. Done both, liked both but the latter is far more efficient and rewarding. A lot of trendwatchers hate their title, and mention they do not claim to know the future, only today. Of course that's true. If you know the future, you're a clear voyant. I too never saw myself as a trendwatcher. I'm a strategist, setting out lines analyzing business and of course trends are a very important part of that. But the colour of next year's fashion has never interested me. That's why my book is about the seasonality of timeframes. The timeframes that take between five and six years, and help companies to put their actions into perspective.
Get a lot of requests lately. It seems companies are reflecting on their values, their vision and their role in society. That in itself is a 'winter-phenomenon', as my theory predicts. So I am a bit of a clear voyant after all. And I see a Spring Timeframe coming up the next two years. Because all those companies reflecting now, will spring into action the coming years. Watch me.

Het maatschappelijke belang van disco

2008-03-17T09:12:00.000-07:00

De opbloei van disco hoort bij de zomerperiode die van 1971 tot 1977 het culturele land-schap kleurt, hoewel er al lang voor die tijd sprake is van discotheken. In Frankrijk worden al tijdens de Tweede Wereldoorlog de eerste platen (disques) bijeengebracht (‘bibliotheque’) door clubeigenaars, zodat mensen ze in bars kunnen aanvragen. In 1965 opent Sybil Burton, die net haar man Richard kwijt geraakt is aan Elizabeth Taylor, in New York ‘Arthur’. De wereld is er dan nog een van drie-minuten singles en Arthur-DJ Terry Noel irriteert zich aan het feit dat de dansvloer bij een hit direct volstroomt, maar aan het einde van het nummer, als hij een andere plaat op moet leggen, weer net zo hard leegstroomt. Met twee platenspelers weet hij dit fenomeen te stoppen: hij elimineert de pauze. Een culturele mijlpaal is bereikt.
De echte discosound komt pas later en bepaalt de essentie van het succes van disco als het meest democratische muziekgenre aller tijden. Die democratiserende bijdrage kan nauwelijks onderschat worden en werkt op drie niveaus. Disco gebruikt het gestaalde patroon van de militaire mars, een rigide 4/4 beat, waarbij nieuwe techniek helpt: de synthesizer en de drummachine doen hun intrede. Het nummer ‘Law of the Land’ van The Temptations (1973) wordt genoemd als eerste voorbeeld van het straffe discoritme. Producer Norman Whitfield vult de ruimte tussen de drumslagen niet langer op, waardoor de beat veel geprononceerder wordt dan in eerdere soulnummers. Het marstempo maakt het dansen eenvoudiger en dus ook toegankelijk voor mindere dansers, die de oude soulplaten op de dansvloer nog ontwijken. Door de regelmatigheid van de beat kunnen de platen tevens makkelijker aan elkaar gemixt worden. Dat heeft verstrekkende gevolgen: er ontstaat een natuurlijke verschuiving, van de individuele artiest op een single naar de disc jockey en de dansers. En door die nieuwe nadruk op de danser en zijn stijl op de dansvloer, zorgt disco nog eens voor een culturele revolutie, die vooral vanuit minderheidsgroepen wordt aangestuurd: zwarten en homo’s zijn de eerste helden van de disco.
Disco’s zijn in eerste instantie een vrijplaats. Een niemandsland waar kerk, staat en familie geen enkele zeggingskracht meer hebben. Sly Stone zingt het voor het eerst in 1970: Everybody is a star. Die boodschap slaat aan bij groepen die in de voorgaande lenteperiode voor het eerst aan hun maatschappelijke vrijheden hebben geroken. Chic’s Neil Rodgers over disco: The music was the reflection of society. The protesters joined forces: it was the Black Power movement with the gay power movement with the women power movement. We were all out there protesting together. And when that ended, it masqueraded as liberation for everybody. It masqueraded as ‘Whoah, we did it. Guess what, we’re equal.’ So what happens? You celebrate. And that’s all that happened. In the middle seventies, we started celebrating the victories. Back in my hippy days, we talked about freedom and individuality, and it was all bullshit. The fact is, you could tell a hippy a mile away. We conformed to our non-conformity. As the celebratory phase of the struggle, disco really was about individuality. And the freakier, the better.’
Daarmee markeert disco zijn plaats binnen de culturele ontwikkelingen. Waar in de lente-periode eind jaren zestig vrijheid nog vooral in groepen werd gevierd, en glamrock, erg populair in het begin van de zomerperiode, nog vooral een witte-mannen vertaling van individuele vrijheid en de bijbehorende extravagantie is, gooit disco vanaf 1974 de deuren richting individuele revolutie pas echt open. Disco is het vieren van de individuele bevrijding, het vieren van een totaal gebrek aan vaste maatschappelijke normen, die de buitenwereld bepalen. Alles mag en alles kan, hoe gekker je eruit ziet hoe beter, als je je mannetje maar staat op de dansvloer. In clubs als Studio 54 scholen ‘de freaks’ samen, onder het toeziend oog van coke-snuivende en champagne-drinkende celebrities: de zeventigjarige dansvloerdiva Disco Sally bijvoorbeeld en Rollerena, die overdag op Wall Street werkt en ‘s nachts in travestie de dansvloer betreedt op rollerskates, in een trouwjurk met een button erop: ‘How Dare You Presume I’m Heterosexual’. Andere disco’s hebben enorme spiegels en videoschermen aan de muur hangen, waarop de dansers zichzelf direct terug kunnen zien; de ster in hun eigen discofilm. En dan moet ‘Saturday Night Fever’ nog komen. De individuele revolutie van de jaren zeventig wordt ingezet met disco: de discobol, de muziek, de andere dansers, ze draaien allemaal om mij en voor mij. Het naïeve utopisme van de jaren zestig is overboord gegooid, maar de radicaal nieuwe houding ten opzichte van ras, sexe en geaardheid blijft hangen en floreert het meest duidelijk op de dansvloer.

Zoekplaatje: beeldrijm

2008-03-05T11:15:00.000-08:00

Gejuich bij een aangekondigde brand in junk-hostel. Bewoners uit Kruiskamp hadden geen zin in een daklozenopvang in hun buurt.

Grote Moslim demonstratie tegen nog niet vertoonde Nederlandse film van Wilders. Vlag verbrand.

boeren en helden

2008-02-21T10:00:00.000-08:00

Het televisieprogramma 'Boer zoekt vrouw' lijkt eindelijk over zijn hoogtepunt te zijn: de laatste week daalden de kijkcijfers. De stugge, simpele en dus overzichtelijke werkelijkheid die ze uitstralen past bij de winterperiode, schreef ik al eens, net als de westernheld. En dus de ouderwetse actieheld. De Volkskrant schrijft er vandaag over: Hollywood omarmt de sterren opnieuw die in het Reagan-tijdperk ook al de bioscoop domineerden. Rocky is al teruggekomen, John Rambo volgt hem nu, Bruces Willis heeft een succesvolle Die Hard nummer-4 gemaakt en ook Harrison Ford gaat nog een keer Indiana Jones doen. De sterke man, die misschien wat stug en autistisch is en niet zo goed mee kan met de moderne tijd, kan ons wel redden van alle kwaad. Dat lukte in die winterperiode van 1983-1988, dat lijkt nu ook weer redelijk te lukken. Weg met de onzekerheid van de moderne relatie, op individueel en op wereldniveau. Niks snelle jongens in zakenpak die met computers overal binnenkomen (Mission Impossible), gewoon mannen met een 'gun en een grunt', die de daad bij het woord voegen. Wij Nederlanders kiezen dan eerder voor de hooivork. Dat is toch meer de Hollandse manier dan een stengun. Maar het blijft een winterse gevoelsuiting.

van mestkar naar drachten

2008-02-11T13:58:00.000-08:00

Als je een boek over de tijdgeest schrijft, dan word je regelmatig gevraagd wat je van gebeurtenissen vindt. Vooral de parallellen tussen periodes met dezelfde winterse tijdgeest zijn dan interessant. De beelden van mensen in Drachten die allemaal voor een huis groepeerden en taxi's aanhielden waarin ze Joran van der Sloot vermoedden, deden me bijvoorbeeld sterk denken aan 'de Staphorster affaire' uit 1960, ook in een winterse tijdgeest. Toen sleepten jongeren een overspelig stel uit hun respectievelijke huizen en reden ze op een mestkar door het dorp, uitgejoeld door alle bewoners. (En zo'n volksgericht was heus in 1960 ook al een archaische gebeurtenis). En wat lees ik in de krant van zaterdag? "Ik had het idee dat ik naar een nationaal volksgericht zat te kijken", zegt sociaal psycholoog Hans Boutellier, over de uitzending van PR de Vries. "Er bestaat een enorme behoefte aan morele ijkpunten. Met z'n allen, met zeven miljoen mensen, hebben we kunnen praten over de dingen die we afwijzen. Dankzij Joran kunnen we onze eigen morele superioriteit bevestigen."
Ook de socioloog Cas Wouters spreekt zich uit: "Nederland is altijd een domineeslandje geweest, maar de laatste tijd wordt het vingertje wel erg vaak geheven. Aan moraliseren ontkomt niemand. Je neemt waar wat je goed en kwaad vindt. Maar bij het checken van dat gevoel, daar begint de beschaving. Als je voortdurend op al te hoge toon moraliseert, houd je het hoofd niet koel. Dan roep je dat je andermans kop van zijn romp trekt."

Moraliseren is een favoriete bezigheid in de winterse tijdgeest. Dus ja, ook de uitzending van de Vries is weer een mooi voorbeeld van een winterse hype.

banksy als nieuwe warhol?

2008-01-28T11:26:00.000-08:00

Soms komen de elementen voor mijn boek gewoon uit de lucht vallen. Vergelijkingen tussen de seizoenen van de tijdgeest, bijvoorbeeld. Een paar keer heb ik al geschreven over Pop Art, dat gedurende de winterse tijdgeest tussen 1960 en 1966 sterk opkwam en de relatie die je kunt trekken met bijvoorbeeld Jef Koons, die zijn hoogtijdagen had tijdens de volgende winterse tijdgeest, tussen 1983 en 1989. Ik zei al dat ik op zoek zou gaan naar een vergelijking met onze huidige winterse tijdgeest, de derde in 50 jaar. Sta ik in de keuken, hoor ik ineens op de televisie spreken over de nieuwe hype in de Londense kunstscene: Urban Artists zoals Banksy, die hun inspiratie uit het dagelijkse leven halen. En ja hoor, ook de vergelijking met jaren tachtig artiesten als Keith Haring en Pop Art icoon Andy Warhol wordt direct getrokken. Mooi. Je zou bijna willen dat Banksy (zie http://www.dailymotion.com/video/x3t0br_banksy-urban-art_street) groter dan groot zou worden. Alleen al omdat dat zo mooi in mijn theorie past. In ieder geval vind ik veel van zijn werk interessant. Wordt hij de icoon van de winterse tijdgeest binnen de kunstwereld?

Winters weekend vol weltevredenheid

2008-01-20T11:17:00.000-08:00

Gisteren naar de opening van de Fashion Week geweest, waar wethouder Cultuur van Amsterdam Carolien Gehrels een speech hield. Ze legde uit waarom Amsterdam investeert in jonge ontwerpers in de binnenstad en gebruikte daarbij de zin 'cultuur groeit nu eenmaal het beste daar waar het ook ontstaan is.' Heb haar na afloop gecomplimenteerd en gevraagd of meer beleid op deze gedachte gebaseerd wordt. Ze zou wat informatie opsturen. Mooi. In ieder geval voldoet de gemeente Amsterdam helemaal aan de vraag van de tijdgeest. In deze winter-tijdgeest gaat het erom de wortels te versterken, een nieuwe basis te vinden en van daaruit nieuwe ontwikkelingen een kans te geven. Amsterdam doet dat door louche ondernemers te weren van de wallen (nieuwe, 'gezondere' basis te creeren) en jonge ontwerpers de mogelijkheid te bieden de opengevallen ruimte in te nemen. Ik vind het wel mooi. De wallen als broedplaats, waar mooie experimenten uit voort gaan komen, de komende lente. Er stonden voldoende jonge ontwerpers te trappelen, in ieder geval, bij deze opening.
In de Volkskrant van gisteren een mooi artikel van Gabriel van den Brink, de professor aan de Universiteit van Tilburg, die ik heb gesproken een paar weken geleden. Hij ziet al een kleine omslag in de tijdgeest (gelukkig maar, daar hadden wij het al over gehad, waarin meer optimisme ruimte krijgt) en pleit ook al, heel winters, voor de morele dimensie van het bestaan. Begrippen als verdraagzaamheid, openheid en diversiteit zijn zo sleets geworden dat ze meer kwaad doen dan goed, meent van den Brink. Dus de taak voor de elite-denkers om een moraal voor Nederland opnieuw vorm te geven. En dat is wel de mooiste winterse opdracht: een gezamenlijke basis leggen waarop we allemaal weer kunnen floreren, de komende jaren. Ik ben tevreden over dit weekend.

Hillary's warming up to Barack's 'Springtime'

2008-01-13T09:33:00.000-08:00

Every now and then I get an email from someone stating he still doesn't understand my theory of the seasonality of cultural timeframes at all. That's good. I mean, if it could be explained in a few blog entries, why write a book at all? You should buy the book when it comes out. Then it'll be clear as can be. But there is a nice example of how timeframes change. We're in a winter timeframe right now, as I've mentioned often (reflection, values and national identity discussions, need for togetherness and a search for the largest common denominator). But look at the presidential elections in America! Someone asked me a few months ago whether I thought Hillary would stand a chance. I said 'if there will be a touch of spring in the air she might win', meaning that the winter timeframe will change into a spring timeframe, helping change and giving 'new' ideas like a female president a chance. What did I know of Barack Obama? Not much at that point. But listen to his one key-word in his campaign: CHANGE. What's needed for a 'seasonal' change in the spirit of the times is a latent need for change and a few convincing icons promoting it. So America is warming to change. Mark my words. Spring will be in the air soon enough. And it might turn out to be a spring that warms to more than a female president. If it really catches on, we might as well prepare for a black president. Either way, a big improvement.

de kereltjes van Ien en Hedy

2008-01-07T10:38:00.001-08:00

Het nieuwe jaar is rustig begonnen, doorwerken aan het boek en wat wijzigingen op deze site. Werk nu ook aan een presentatie voor organisaties, bedrijven en clubs, die vanaf heden te boeken is. Zie hiernaast. Vandaag weer op de bibliotheek, me maar eens in de vrouwenemancipatie van de jaren zeventig verdiept met het boek Het persoonlijke is politiek van Hedy d'Ancona. Hier en daar hilarisch, vaak ook ontroerend, vanwege alle persoonlijke achtergronden die ze, inderdaad, door haar politieke loopbaan heenvlecht. Van de oprichting van Man-Vrouw-Maatschappij in 1968 tot aan haar staatssecretarisschap in het idiote kabinet Van Agt, in 1980. Dat kabinet hield in de toenmalige herfsttijdgeest nog geen jaar stand. Ien Dales, toen ook staatssecretaris, kon het d'Ancona tijdens hun dagelijkse borreltje goed uitleggen: ‘De kereltjes,’ zei Ien, ‘kunnen het niet verdragen als hun strategie mislukt.’ En dat was ook zo. Ze dokterden iets uit om onze coalitiegenoten voor het blok te zetten, maar als het anders liep, als ze inzagen dat ze te hoog hadden ingezet, was er veel ophef en weinig vertier. En meer anecdotes die de welhaast onbegrijpelijk gepolariseerde tijdgeest van die dagen illustreren: De regering tuimelde van het ene incident naar het volgende. En het PvdA-bestuur mengde zich voluit in dit alles. Zo was ik getuige van de woede van het bestuur van de Jonge Socialisten toen André van der Louw op het Partijbureau zijn klussenplan voor jeugdige ‘nietsnutten’ uit de doeken deed. Wat later beschouwd zou worden als een adequate aanpak van de werkloosheid onder jongeren, bracht Margot Vliegenthart, toen nog Jong Socialist, tot een desperate huilbui over de verdorvenheid van haar kameraden. Felix Rottenberg trachtte zijn stokschouderende medebestuurslid te troosten, terwijl hij - toen al in bijtende volzinnen - André de les las. Ondertussen moest Joop den Uyl een woedende vakbeweging onder leiding van Wim Kok tot bedaren zien te brengen. Ze joelden Joop op hun protestbijeenkomsten uit als de minister voor a-sociale zaken omdat hij een bezuinigingsmaatregel in de sociale zekerheid verdedigde die Ien Dales er nogal laconiek had dóórgedrukt. Ik zat bij de stafvergadering waar Ien, ontspannen haar sigaret rokend zei dat die bezuiniging alleszins redelijk was. Joop voorzag problemen, maar liet zich door haar over-tuigen. En eerlijk is eerlijk, hij ruimde zonder mokken de brokken op die zij veroorzaakt had.

Book My Presentation

2007-12-30T12:15:00.000-08:00

Almost a year of blogging.. Started in English, unconsciously, preparing for my time in Vancouver, and found myself changing to Dutch after returning in Holland. A lot of text, a lot of friends keep apologizing for not reading my blog too much. And others reconnect through it, like my first lover, dating all the way back to 1981. Think I will change this blog in a more general Kniesmeijer-site, in preparation for my own internet-site, which is long overdue: www.kniesmeijer.nl. We'll see what 2008 will bring. A book, I hope! Or a start with a dissertation. What will be ready in a month or so is a presentation: Looking back and Seeing the Future. You can book me for a presentation with workshop starting March.
This won't be a daily blog anymore, I guess, but we'll see. 2007 was a great year for me. I did exactly what I wanted to do, enjoying it day by day and every day. And the book is coming along just fine. Like I described it to friends: a monotonous state of contentment. And I will keep that up in 2008, I promise.

wachten op het gibberellazuur

2007-12-28T11:15:00.000-08:00

Het is het winterseizoen, niet alleen letterlijk, volgens mijn theorie is het al een winterse tijdgeest sinds 2005. En niet voor niets lees ik dus vandaag al voor de zoveelste keer dat mensen 2007 beoordelen als een 'saai', een 'tussen' of een 'kalm' jaar. De cultuur heeft dormine aangemaakt. Een rustige basis wordt gevormd, totdat over een paar jaar de lente weer doorbreekt. Ter ere van de winter een klein stukje uit mijn inleiding, over de aardappelplant, met zijn dormine en gibberella:
Aardappels, zo verankerd binnen ons Nederlandse eetpatroon, zijn knollen, die, wanneer je ze in warme grond stopt, gewoon weer uitgroeien tot een plant. De aardappelplant vormt die knollen tijdens de zomer. In principe kunnen ze, eenmaal volgroeid, direct weer een nieuwe cyclus ingaan, maar de plant heeft een systeem bedacht om even rust in te bouwen. Een bepaald plantenhormoon, dormine, zorgt er voor dat een nieuwe aardappel tijdens de herfst niet meteen weer begint uit te lopen (het plantje zou dan immers een paar maanden later kunnen doodvriezen), maar wegzakt in een soort winterslaap. Onder invloed van de lente, met zijn hogere temperaturen, zet weer een andere stof (voor de liefhebbers: gibberellazuur) de aardappel aan om uit te lopen en een nieuwe plant te vormen.

Huizinga en de koningin

2007-12-27T11:46:00.000-08:00

Na genoeglijke gezelligheid met twee families en twaalf vrienden, vandaag een beetje uitbuiken, opruimen en wat aanrommelen. Lekker een beetje gelezen in een boek van Johan Huizinga, In de schaduwen van morgen heet het. Mooie titel. Hoewel hij zichzelf een optimist noemt, is Huizinga niet erg positief over de tijdgeest: "De feiten overstelpen ons. Wij zien voor ogen hoe bijna alle dingen, die eenmaal vast en heilig schenen, wankel zijn geworden: waarheid en menselijkheid, rede en recht. Wij zien staatsvormen die niet meer functioneren, productiestelsels die op bezwijken staan. Wij zien maatschappelijke krachten die in het dolzinnige doorwerken. De dreunende machine van deze geweldige tijd schijnt op het punt om vast te lopen." Ik heb het ouderwetse taalgebruik eruit gehaald, de man schreef het boek namelijk in 1935, zoals trouwe bloglezers al eerder hebben kunnen lezen. Hij pleit voor menselijke samenwerking, minder platitudes en meer diepgang. Dat is een mooi bruggetje naar de kersttoespraak van de koningin, die overigens volgens de pers ook een wat ouderwets aandoend woordgebruik hanteert. Alles komt terug. Huizinga De koningin bepleit net als Huizinga, meer dan 70 jaar geleden, een saamhorige winterboodschap. Dat mag ook wel, want enige dolzinnig doorwerkende krachten hebben we nog wel in Nederland. De boodschap van Huizinga werd niet echt nagevolgd in zijn tijd, hoewel zijn boek goed verkocht. Laten we hopen dat de dollekrachten van onze huidige maatschappij zich in 2008 wel enigszins intomen.

kniesmeijer kerst

2007-12-24T13:22:00.000-08:00

Kerstavond. De vooravond voor de grote familiedagen. Vandaag dus opgeruimd en voor-gekookt, morgen familie over de vloer en overmorgen 12 vrienden. Tijdens het opruimen nog ongeveer een maand aan kranten gevonden, die ik nog moet 'knippen' op artikelen die de tijdgeest ondersteunen. Die zijn er genoeg: de nationale identiteit vult nog hele pagina's, de Amsterdamse wallen worden opgeschoond, en (tot mijn tevredenheid), mensen uit de regeringspartijen vinden dat ze wat meer moeten communiceren op de 'grote gedachte' of de 'boodschap' van het kabinet. Allemaal voorbeelden van de 'winterse' tijdgeest van reflectie op gemeenschappelijke normen en de grenzen die we aan onze cultuur willen stellen. De persoonlijk meest tevreden stemmende tendens is de aandacht voor milieu en biologisch eten. Heb nog een paar jaar gewerkt aan campagnes om biologisch eten te promoten, en nu is de tijdgeest er rijp voor. Ben benieuwd hoeveel biologisch voedsel er op de tafels verschijnt, morgen. Heb zelf gelukkig lekker vette volle biologische melk en roomboter verwerkt. Genieten hoor.

van de bieb en de wasbox

2007-12-21T13:44:00.000-08:00

Vandaag de ochtend doorgebracht in bibliotheek Roelof Hartplein, omdat ze daar een boek hebben dat ik zocht. Eerst lekker rustig, daarna confrontatie met de werkelijkheid: een rochelende en snuivende zwerver tegenover me, die later ook nog twee bekenden op bezoek kreeg. Al snel een duidelijk alcoholwalm rondom de tafel. Gelukkig aten ze Mentos bij de vleet. Op zich wel boeiend, die gesprekken over waar je iets kan eten en hoe laat je waar terecht kan om te slapen. En ze waren ook erg benieuwd hoe het proces Holleder afgelopen was. Dat kon ik ze toen nog niet vertellen helaas. Vonden zij weer een beetje vreemd, dat ik dat niet wist. Niet eens beter op de hoogte dan een zwerver.. Daarna snel mijn auto gewassen (nieuwe ervaring de wasbox..!) omdat er morgen iemand naar wil komen kijken, om hem eventueel te kopen.. Was wel nodig. Maar ach, kwam thuis en zag dat hij afgebeld heeft. En dan nu de kerstdagen..

kafka in niveaus

2007-12-20T10:39:00.001-08:00

Mijn Vodafone-saga is weer een nieuwe ronde ingegaan.. Zoals voorspeld, drie maanden geleden, is het weer kafka geworden. Pro-Assist belde dat mijn telefoon gerepareerd was en kwam hem omruilen. Deed het natuurlijk niet. Bleek dat ze hem niet meer wilden repareren en alleen mijn vervangende telefoon terug wilden. Een kapotte telefoon ruilen tegen een werkende?? Geen goede deal, dus ik weigerde. Jongen in paniek aan de deur, dat mag niet, weigeren. Maar hij is natuurlijk uiteindelijk gewoon weer met de kapotte telefoon de deur uitgegaan. En ik mag de Vodafone klachtenservice gaan faxen. Die mag je niet bellen of mailen. Ben benieuwd. Gelukkig mocht ik erna meteen door naar Korrie de Vet (www.foreverybody.nl). Kwam ik weer helemaal ontspannen vandaan. Hoewel ze wel een eng verhaal had over het feit dat ze bijna dood was, tijdens mijn afwezigheid. De gehele medische stand doorgeweest, tien kilo afgevallen, nauwelijks nog kunnen lopen en niet serieus genomen. Da's pas echt kafka.. Totdat ze er in het buitenland achter kwam dat ze een amoebe/parasiet in haar maag had, die haar langzaam opat. Denken ze blijkbaar niet aan in Nederland. Stemt ook tot nadenken. Hoeveel arme zieke mensen lopen er nog rond met een onontdekte parasiet, terwijl de medici ze gewoon opgeven of roepen dat het wel psychisch zal zijn?

van gemekker naar kiplekker?

2007-12-18T09:56:00.001-08:00

Beetje chagrijnige dag vandaag, rillerig op de bibliotheek gezeten, waar een koude wind zodanig huishield dat ik eerst mijn jas aantrok en daarna mijn tas weer inpakte. Zal de verkoudheid wel zijn die Marcel dit weekend meenam mijn huis in en die zich nu langzaam nestelt in mijn keel en neus. Maar op de terugweg kwam ik eerst Rick tegen, een trouw lezer van dit blog. Dat doet wel goed. En thuisgekomen een mail van Eveline: "he, dat ben jij" schrijft ze, bij het volgende bericht uit de Adage.com, een Amerikaans vakblad en -site voor reclame. Ze schrijven over de ontwikkelingen voor 2008: Opvallendste signalement is misschien wel de opkomst van de ‘renaissancemarketeer’, waarmee wordt gedoeld op ‘een nieuw ras van marketingprofessionals, bestaande uit individuen met een holistische visie op de wereld en buitengewone observerende kwaliteiten’. Deze renaissancemarketeers zijn volgens de uitleg ‘deels humanistisch, deels psychologisch, deels antropologisch en deels technologisch’ onderlegd en zijn in staat de ernst van sociale verantwoordelijk in te zien en consumententrends te omhelzen.

Voel me meteen aangesproken. En gewaardeerd. Dat helpt tegen lamlendigheid en verkoudheid. Weg daarmee, moet al hard genoeg aan de slag, geen tijd voor gemekker.

meet and greet

2007-12-17T13:52:00.000-08:00

Soms heeft je fantasie maar een kleine stimulus nodig om totaal op hol te slaan. Dacht dat ik de prijswinnaar van alle reclamefestivals van de komende jaren hoorde op TV. Stond in de keuken en hoorde zo'n opgetogen reclamestem roepen: "wint u de exclusieve meet and greet met Pol Pot?" en dan nog een paar keer die naam. Dus ik ren naar de tv in de overtuiging dat zich hier een nieuw controversieel hoogtepunt van een commercial of een persiflage afspeelt. Een Meet and Greet met Pol Pot??? Hoe ziet een ontmoeting met een dooie dictator er uit? Lugubere beelden beheersen mijn geest terwijl ik de afstand naar de huiskamer overbrug. Wat kan een reclamemaker daar nou nog voor smakelijke draai aangeven? Een verzekeraar misschien? Een begrafenispolis? Een goed doel dat wrange aandacht zoekt?
Blijkt er een nieuwe ster aan het culturele firnament te zijn die Paul Pott heet. Da's dan toch ineens een enorme teleurstelling.

eerst de filosofie, dan ik

2007-12-16T12:56:00.000-08:00

Marcel kwam in een oude krant een boekbespreking tegen waarin de Duitser Oswald Spengler genoemd wordt (1880-1936), dus al even dood.. Die geloofde dat de westerse wereld aan het einde van zijn latijn was, zijn eigen ondergang veroorzaakt en dus een 'wintertijd' beleefde. Redelijk fatalistisch gedachtegoed van Spengler, moet nog uitzoeken wanneer hij dat allemaal opschreef. Hij is al de tweede die ik vind, na de Nederlander Huizinga, die er begin vorige eeuw over begon, maar er op terugkwam, hoorde ik vrijdag van James Kennedy. Spengler was redelijk fatalistisch ingesteld.
Ik geloof helemaal niet in fatalisme en al helemaal niet in het feit dat winter het einde van een cultuur betekent. Winter is meer een rustseizoen, niet alleen het laatste seizoen, maar meteen ook het eerste seizoen. Er zit geen einde in een doorlopende cyclus. Da's dan mijn positieve instelling.

matig uw wetmatigheden

2007-12-14T10:26:00.001-08:00

Rondje afspraken. Koffie bij Bosley, het nieuwe reclamebureau, die nu al aan de weg timmeren qua PR, daarna lunch met Vie die al weken moddert met bronchitis en vervolgens op bezoek bij James Kennedy, professor geschiedenis aan de UvA. Was interessant, hoewel hij zich redelijk op de vlakte hield. Volgens hem zouden geschiedkundigen fronsen bij mijn seizoentheorie, omdat Huizinga al eens zoiets heeft beschreven (Herfsttij der Middeleeuwen, uit begin vorige eeuw) en daarop is teruggekomen. Bovendien zijn ze wars van wetmatigheden: een vast patroon in de geschiedenis. Ikzelf zoek niet zozeer naar wetmatigheden, maar naar een natuurlijke afwisseling tussen vernieuwing en bekrachtiging. Wil voor de discussie echter best een wetmatigheid verdedigen, discussie is altijd prima. Interessant vond hij in ieder geval dat ik claim dat we in kleinere cycli moeten denken, de meeste geschiedkundigen denken in cycli van minimaal 25 jaar, terwijl ik dus om de vijf of zes jaar al een wisseling zie. Tsja. Discussiepunten genoeg, ondertussen denk ik er nog over na of ik op mijn onderwerp zou willen promoveren. Een bijkomend voordeel zou natuurlijk zijn dat ik dan nog beter de discussie met geschiedkundigen aankan.

encyclopedie van de cultuur

2007-12-13T13:23:00.001-08:00

Moeizame dag vandaag, anderhalve week thuis en nog steeds jet lag zorgt voor wat moedeloos chagrijn, vanochtend. Gelukkig scheen het zonnetje op weg naar de bibliotheek en las ik een lekker boek, niet al te moeilijk maar met voldoende leuke anecdotes. De Encyclopedie van de populaire cultuur van Gawie Keyser, een van die groep moderne mensen die overal gewoond heeft, blijkt uit haar boek, uit 2006. Nu schrijft ze over cultuur voor de Groene Amsterdammer. Ze maakt voor zichzelf een canon van de populaire cultuur en behandelt onder andere film, muziek, games, fictie en sitcoms. Hip hoor. De films en tv-series zijn goed gekozen. Voor wat betreft de muziek ben ik minder tevreden. Naast Madonna hoef je niet ook Kylie Minogue en Gwen Stefani te behandelen, vind ik. En ze slaat de jaren zestig helemaal over, zo'n beetje. Zou mijn neiging ook zijn, als ik persoonlijk mag kiezen, maar bij populaire cultuur moet daar toch ook iets van overgebleven zijn, al zijn de Beatles natuurlijk een beetje afgezaagd in een boek als het hare. Ach, zo is er altijd wat. Ik ga niet zeuren, ik ga naar bed.